Tagarchief: waterbeits

Zaagklem

Na de middelbare school ben ik gegaan naar de praktijkschool voor bosbouw en cultuurtechniek in Schaarsbergen. We leerden er onder andere het vijlen van zaagkettingen in alle soorten en maten, maar ook handzagen waaronder snoeizagen. Een proeve van bekwaamheid was onder andere het uitzetten en betanden van een stuk ijzer met jiri-betanding of Amerikaanse trekzaag betanding.  Nee, dan was het vijlen van een gewone handzaag een koud kunstje. Alle zagen werden gevijld in een zaagklem. Die waren altijd van staal. Omdat de romantiek en heimwee naar die tijd lokt, wil ik meer gaan werken met die ouderwetse (stekkerloze)  gereedschappen. Dat werkte tenslotte ook. Ik maakte een zaagklem van hout om de eerder aangepaste kapzaag, maar ook een vijftal andere ouderwetse zagen te kunnen vijlen. Zie hier mijn werkwijze.

20180107_141126Gebruikt:

  • Grenen planken van een oud bed. 2 van 450 mm x 110 mm x 30 mm en 2 van 350 mm x 75 mm x 30 mm
  • Beuken lat 10 mm dik en 15 mm breed lengte 700 mm
  • Stalen plaat                                                       50×50 mm
  • Draadeind M16                                                80 mm
  • Moer M16                                                         1
  • Rondstaal 8 mm                                               2 van ca 100 mm
  • Ring M 16                                                          3x
  • Draadeind M 8                                                 130 mm
  • Dopmoeren M 8 + ringetjes                          2x
  • Sandingsealer traditional
  • Waterbeits midden eiken
  • Sandingsealer Borma blond
  • Antiekterpentijnwas

 

Om te beginnen zaagde ik de bedplanken op maat. Daarna zaagde ik aan beide planken van 110 breed een pen met een lengte van 75 mm.20171226_125228

Op de smallere  planken tekende ik de plaats van het gat af. Het gat kreeg een breedte van 10 mm en zou door de gehele breedte van de plank komen. Aan twee kanten aftekenen is dus aan te raden zodat je van twee kanten kunt hakken. Met een 10 mm narex schietbeitel werd het gat gemaakt. Het gat kreeg een lengte van 90 mm aan de onderkant en 95 mm aan de bovenkant. Het gat loopt dus taps. Dit om het spul later met 2 wiggen klem te kunnen zetten.1In de bovenste lat zaagde ik met de lintzaag een aardig patroontje. Dit kun je naar eigen inzicht doen als je er maar voor zorgt dat de bek zo smal wordt dat de meeste zagen voorbij het handvat kunnen worden ingeklemd. Ik zocht zelf wat dekseltjes van potjes en blikjes om de rondingen af te tekenen.20171226_173205 Na het modelleren schaafde ik een sponning aan de kant wat later de bek zou gaan worden. In die sponning verlijmde ik  de beuken lat. Dit beuken is een stuk harder dan grenen en kan dus beter tegen een stootje. De andere kant van de bek zaagde ik met de cirkelzaag onder een hoek van 45 graden. Deze hoek zou later nog worden afgerond.2

 De voorkant van de klem maakte ik scharnierend  door een soort van pen en gat uit te zagen welke inelkaar past. De pennen werden rondgemaakt en er werd een gat doorheen geboord. Dit gat gebruikte ik eerst om een deuvel doorheen te kunnen tikken om te passen. Later zou hier een M8 draadeind met dopmoeren in komen. 320171231_133140

Wat erg van belang is, is het volgende. Wanneer je de bek gaat sluiten met de sluitschroef in het midden, is die bek geneigd om naar de zijkanten toe open te gaan staan. De druk komt vanuit het midden en daardoor wordt de druk op de zijkanten minder. Je kunt dat voorkomen door te zorgen dat eerst de zijkanten ‘aangrijpen’ en in latere instantie het midden segment. Ik nam een schraapstaal en schraapte een holling in de bek. Wanneer je de delen opelkaar legt, is het de bedoeling dat ze in het midden NIET sluiten. Er blijft een ruimte van 1-1,5 mm over tussen de delen. De zijkanten sluiten uiteraard wél netjes. 20171229_171605

Ik bemerkte dat het verstevigings profiel van een aantal van mijn kapzagen niet in de klem pasten. Daarom heb ik net onder de bek een ruimte weggefreesd zodat die profielen daar in kunnen verdwijnen als het zaagblad wordt ingeklemd.  Daarnaast kan de klem dan ook nog eens strakker worden aangetrokken.20171231_144817

Als de klem geschuurd is en de vorm naar wens kan ie in de traditionele sandingsealer om daarna te worden gebeitst. Ik nam waterbeits midden eiken. Toen het hele spul lag te drogen kon ik mooi een plaatje staal van 50 x 50 snijden en een stuk M16 draadeinde afsnijden en vastlassen op het plaatje. 4Op de moer laste ik 2 grote spijkers, maar dat bleek niet sterk genoeg. Aanvankelijk laste ik de spijkers keurig recht op een vlakje van de moer, maar daarbij liep wat vloeibaar staal in de draad van de moer die daarom nooit meer op het draadeinde te krijgen was. Bij een tweede poging besloot ik 8mm rond staal in het verlengde van een vlakje te lassen. Minder mooi, maar wel een stuk sterker en daar gaat het tenslotte om. Na roodgloeiend stoken van deze pennen werden ze wat omgebogen om ze beter te kunnen bedienen. Daarna spoot ik het metaalwerk zwart.20180106_163751Een gat in het achterblok werd geboord en de ruimte van de plaat uitgehakt (uithakken hoeft niet, maar ik vond dat mooier). Het gat aan de voorkant moet wat ruimer zijn zodat de bek oldoende ruimte heeft om open te gaan. Het draadeinde moet niet tegen het hout komen wanneer de klem wordt geopend.5 Voor het ijzerwerk werd gemonteerd heb ik de klem eerst voorzien van een paar lagen schellak en toen dat droog was is het ding met staalwol 00000 in de was gezet en uitgepoetst. 20180107_190730

De klem was nu ‘ready to go’ en ik ben er blij mee.

Houtelijke groet,

 

Richard

 

Advertenties

4 reacties

Opgeslagen onder Gereedschap maken, how to, Techniek, Uncategorized

Donker eiken blank krijgen…

Deze week kreeg ik van twee mensen een mail met min of meer dezelfde strekking.

Beste,

Wij hebben over 20 jaar kopie antieke meubelen gekocht( donker bruin), nu zou ik die graag zelf lichter willlen maken . Hoe kan ik dat het beste doen en met welke producten, zou u mij hier wat raad in kunnen geven.

Mvg

Geachte Heer,

ik zou graag het advies van u willen vragen. Wat heb ik hier voor nodig. Van donker eiken licht eiken maken.

Reden voor een blogpost lijkt me.

In de jaren '70 van de vorige eeuw waren "geloogd" eiken meubelen populair

In de jaren ’70 van de vorige eeuw waren “geloogd” eiken meubelen populair

Ook de donker eiken minisetjes zijn veelvuldig in de kringloopwinkels te koop

Ook de donker eiken minisetjes zijn veelvuldig in de kringloopwinkels te koop

Ik ga er even van uit dat we het hebben over de donker bruine eiken meubels die in de jaren ’70 zo populair waren. Een eenduidig antwoord is niet te geven omdat de bruine kleur op verschillende manieren tot stand kan zijn gebracht.

  1. Gekleurd met waterbeits zoals dat in de jaren ’70 veel gebeurde. Daarna werden de meubels blank afgelakt met de verfspuit. De laklaag kan daarnaast zijn onderhouden met boenwas. Boenwas en laklaag zijn te verwijderen met afbijtmiddel traditional en staalwol. De waterbeits is meestal een beetje in het hout gedrongen, maar kan er vaak toch gewoon worden afgeschuurd. Het kan daarna weer worden afgewerkt met olie, lak, was of wat dan ook.
  2. Geloogd met loog (een basische stof) dat een reactie is aangegaan met het looizuur in het eiken. Daarna afgelakt  of in de was gezet. De lak/waslaag is weer te verwijderen met afbijtmiddel en staalwol. Je kunt proberen het geloogde oppervlak te neutraliseren met een zure stof zoals onze Borma exterior woodcleaner. Kijk maar eens naar het filmpje Daarna kan weer voor een afwerking in lak, was of olie worden gekozen.
  3. Bij een aantal bouwmarkten wordt een lakachtige substantie verkocht die een kleurtje heeft. Meestal op waterbasis en verkocht onder de naam decorbeits, binnenbeits, houtbeits of iets van die strekking.
    In wezen een aangekleurde acryllak

    In wezen een aangekleurde acryllak

    Dit is ook te verwijderen met afbijt traditional  en staalwol. Meestal is het hout zelf niet echt gekleurd. Er ligt alleen een bruine laag òver het hout.

  4. Met een aangekleurde olie van bijvoorbeeld woca is kleur en afwerking in één laag gedaan, net zoals bij een hardwaxafwerking of decorwachs van bijvoorbeeld osmo. De kleur die door deze middelen is opgebracht zit vaak behoorlijk diep in het hout en is lastig te verwijderen. Er moet behoorlijk diep geschuurd worden. Afbijt heeft weinig effect bij de kleurolie. Decorwachs van bijvoorbeeld osmo lost erg slecht op in afbijt.

Afbijtmiddel is in de meeste gevallen goed om mee te beginnen. Let wel: het haalt de laklaag of waslaag er af, maar meestal niet de kleur (tenzij die kleur in “decorbeits” (3) is aangebracht. Als de kleur er niet afgaat en ook niet met schuren is er wellicht geloogd. Probeer te neutraliseren met een zuur.  Werkt ook dat niet, dan zou er een gekleurde (hardwax) olie op kunnen zitten. In dat geval  is het mogelijk beter om de bruine kast volledig over te schilderen. Wanneer  olie volledig droog is kan daar best overheen worden geschilderd, maar soms moet dat een aantal keren worden gedaan. Even doorbijten dus.

Misschien weet je nog meer manieren waarop de donkerbruine meubels tot stand zijn gekomen en hoe je dat er weer af krijgt. Ik zie dat graag terug in het commentaarveld. Help mee de kennis te verspreiden!

Met houtelijke groet,

Richard

13 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek

Het “net niet” effect

Goedemorgen,
Graag zou ik u een vraag willen stellen.
Mijn vriend en ik willen graag onze meubels combineren.
Hij heeft teakhouten meubels en ik blank eiken patine. We zouden dan de teakhouten meubels willen kleuren in blank eiken patine. Is dit mogelijk en zo ja, welke producten adviseert u dan?
Graag hoor ik van u.
Met vriendelijke groet,
 

Dat was een vraag zoals ik er zovelen krijg. Een aardige gelegenheid om daar eens wat dieper in dit blog op in te gaan.

Meubelfabrikanten en meubelhandelaren komen vaak met meest interessante verkoop verhalen. Frans eiken, Mexicaans grenen, kersen kleur, eiken patine…..Klanten nemen dit soort terminologie vaak gewoon over. Weten zij veel. Weten zij veel dat Frans eiken als soort (hout was vroeger een boom) helemaal niet bestaat. Er is Europees eiken (zomereik/wintereik) en er is Amerikaans eiken (dat is een andere soort). Frans eiken is dus zeer waarschijnlijk Europees eiken, dat is gegroeid in Frankrijk. Heeft het een meerwaarde dat het in Frankrijk is gegroeid? Zeker! Voor de fabrikant in ieder geval. Die kan dan weer een flauwekul verhaal ophangen over een niet bestaande houtsoort die simpelweg goedkoper geproduceerd kan worden in Frankrijk dan in Nederland.

En dan de kleur. Soms kom ik een klant tegen die bijvoorbeeld kersen waterbeits komt halen om de meubels die een andere kleur hebben “te laten passen” bij de bestaande meubels. En die bestaande meubels hebben een kersen kleur. Vaak komt daar dan nog de mededeling: “staat op het stickertje aan de onderkant”  bovenop.

De ene beits is de andere niet en ook beitsfabrikanten geven hun zorgvuldig afgewogen producten soms fantastische namen. Maar de naam maakt in geen geval de kleur. Waterbeits A met de kleur mahonie, zou nog wel eens beter kunnen passen dan waterbeits B met de naam Kersen. Cursisten die bij mij de cursus houtafwerking hebben gedaan, hebben geleerd dat waterbeits donker noten een andere kleurtoon heeft dan alcoholbeits donker noten of wasbeits donker noten.

Eiken patine (zoals in het voorbeeld genoemd) is ook weer zo’n fabrieksterm waar ik helemaal niks kan. Patine is vaak een “verweringslaag” maar wordt ook gebruikt om een soort van “schaduwtjes” te creëren voor meer diepte. Op krijtverf wordt patine aangebracht om het geheel vies en groezelig (oud) te laten lijken. Wat wordt hier in dit geval bedoeld? Ik weet het niet.

De twee meubelstijlen moeten dus worden gecombineerd. Het ene moet gaan lijken op het andere. Dit vind ik geen goed idee om de volgende reden. Je moet al precies weten hoe die “eiken patine” op die meubels is aangebracht anders kun je het nooit namaken op de teakmeubels. En al zou je weten hoe die patine te maken is en al zou je dit perfect kunnen aanbrengen op de teakmeubels, dan nog zullen de buren gaan zeggen: “Goh, leuk zeg….het is BIJNA hetzelfde”. In mijn ogen is “bijna hetzelfde” precies hetzelfde als “NET NIET”

En dat is volslagen logisch want teakhout ís geen eiken en zal dat ook met een kleurtje nooit worden.

Wat dan wel? Durf af te wijken. Mooie meubels kunnen best op zichzelf staan. Alles hoeft niet bijna hetzelfde te zijn om toch bij elkaar te kunnen passen.

Waarom een lastig aan te brengen “eiken patine” op een andere houtsoort? Maak  het jezelf een stuk gemakkelijker door beide meubels te ontdoet van hun oude kleurtjes (afwerking) en geef beiden dezelfde behandeling! Bijvoorbeeld met waterbeits, wasbeits of verouderingsbeits. De kleuren zijn dan in ieder geval gelijk. Iemand zonder kennis van houtsoorten (zoals de meeste consumenten) zal het niet meer opvallen dat er twee verschillende houtsoorten zijn gebruikt. Hierdoor heb je veel minder het “net niet” effect!

Op zoek naar diverse beitsen? Kijk dan eens hier http://www.meubelrestauratieshop.nl/contents/nl/d3_beitsen.html

1 reactie

Opgeslagen onder Techniek

Een bankje met een tafel Deel II

Een keurig bekleed bankje

Het bankje is bekleed met kunstleer en terug van de stoffeerder. Nu is de tafel aan de beurt. Over het maken van het blad zal ik het nu niet weer hebben. Dat gaat op dezelfde manier als het keukenblad van een aantal blogjes geleden.

De gaten voor de pennen worden gefreesd met de langgatboor

De tafel wordt een meter hoog en krijgt twee samengestelde kolompoten. Op die manier kan goed worden aangeschoven zonder last te hebben van in de weg zittende poten.

De pennen worden geslagen

Na het op maat zagen van de balkjes voor het onderstel worden met de langgatboorinrichting de gaten voor de pen- en gat verbindingen gemaakt. In de bovenregels komen ook kleinere gaten waar straks de bevestigingsbouten doorheen komen. De koppen van die bouten zijn zodoende onzichtbaar. Aan de onderkant van het blad komen metalen platen die worden ingefreesd. Hierin worden de bevestigingsbouten geschroefd. Het blad kan zodoende gewoon werken, maar de poten zitten toch onwrikbaar vast voor een stabiel geheel.

Er komt een schuine kant aan de boven- en onder dorpel

De Pennen worden gemaakt en de dorpels worden afgeschuind……………….

Het setje is klaar op de de achterplaat waar het rugkussen op komt na. De Deltion leerling denkt dat ie niet op de foto komt.

Net als de bij het bankje wordt het spul in elkaar gelijmd en na het drogen behandeld met waterbeits kersen, sandingsealer en briwax. Hierna worden de poten aan het blad geschroefd en even mooi  bij elkaar neergezet voor een foto. De stagiair op de achtergrond houdt het rugkussen dat straks op een plaat wordt geschroefd even vast en denkt daarbij dat hij buiten het beeld van de camera blijft. Maar dat had ie mooi gedroomd. Overigens heeft de genoemde stagiair bijna het gehele setje gemaakt en daar is ie best (terecht)  trots op. Eigenlijk vindt ie dat dit werkstuk best door zou kunnen gaan voor examen werkstuk. Is ie ook wat sneller klaar met zijn school…..

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder design, Meubels op maat, Techniek

Een Fineerpers maken

Gereedschap is voor heel veel geld te koop, maar sommige “handigheidjes” zijn prima zelf te maken. Een handigheidje voor het verlijmen van fineer had ik al een tijdje op mijn verlanglijstje staan.  Mijn wensen: Niet te groot, niet te zwaar, gemakkelijk op te bergen, er moet een gitaarbody onder passen maar ook een schaakbord.

Ik maakte deze fineerpers van:

  • standaard vuren regels van  42 x 92 mm
  • 18 mm dik berken multiplex 4 stukken (2 x 2 op elkaar gelijmd zodat 2 bladen van 36 mm ontstaan)
  • M12 draadeind  (maar M10 voldoet ook) met dopmoeren
  • 2 hydraulische potkrikjes met een drukkracht van 2 ton (een beetje minder mag ook)
  • Afwerking:  Borma houtkleurstof opgelost in ethanol en Ciranova Parketlak. (waterbeits kan natuurlijk ook)

Mooi fineerwerk verlijmen valt nog niet mee

fineerpers met onderplaat van 36 mm multiplex

Mijn frame meet 92 cm lang en 42 cm hoog. Mijn werkbladen zijn 72 cm x 42 cm Maar iedere afmeting kan natuurlijk met aangepast materiaal
worden gemaakt. Stel wel de hoogte goed af op de hoogte van de krikjes.

Tussen deze platen komt het werkstuk

Stel de framehoogte goed af op de hoogte van de krikjes

Ik hoop dat jullie er wat aan hebben gehad en ben benieuwd naar de reacties. Die hoor ik graag.

Tip: De pers is ook prima te gebruiken om bloemen of bladeren mee te drogen voor een herbarium.

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized