Maandelijks archief: september 2013

De Gulden Snede

Al een tijd lang loop ik me te verbazen omtrent het feit dat de ene vorm goed is en mooi, terwijl de andere vorm het net niet is. Of zelfs gewoon lelijk. Met name op het gebied van houtdraaien houdt me dat bezig. Eigenlijk onlangs pas hoorde ik van de gulden snede. Ik had er wel van gehoord, maar ik heb er nooit op school iets over geleerd. Wiskunde werd op een voor mij totaal oninteressante en zelfs foutieve manier aangeboden. Veel hoger dan een drie (ik ben dyscalculisch, maar dat bestond toen nog niet) heb ik er nooit voor gehaald en dus verviel wiskunde zodra dat kon en daarmee tevens natuurkunde. Jammer, want nu ik ouder ben besef ik pas hoe onwaarschijnlijk belangrijk die wiskunde is. Ook in de houtbewerking.

In mijn speurtocht naar de perfecte vorm, las ik over de reeks van Fibonacci, konijnenproblemen, van de spiraal van Fibonacci en het vóórkomen daarvan in de natuur. Bij deze laatste ontdekking viel me de bek helemaal letterlijk open. Vooral na het kijken van een aantal youtube filmpjes http://youtu.be/ahXIMUkSXX0 waarin dit in een razend tempo wordt uitgelegd. Dit is onvoorstelbaar! Er móet een hogere macht aan het begin van de schepping staan. De Fibonacci reeksen en spiralen komen in alles terug. In de bloemen, in demenselijke maten, in dennenkegels, in……..het is niet te beseffen! En al die vormen zijn perfect.

Er is dus blijkbaar een “ideale verhouding”, perfecte maten die wij allen waarderen en die dus goed is. Euclides heeft aangegeven hoe een lijnstuk verdeeld moet worden om de “gulden snede” te verkrijgen. Hij komt daarbij op het gegeven dat de verhouding 1: 1,61803398874989………. (de echte perfectie is door mensen nooit te behalen) het beste is. De getallen achter de komma blijven oneindig doorgaan. Hoe dichter je in de buurt komt van deze verhouding, hoe mooier we de vorm vinden/ervaren.

Hoe gaaf zou het zijn als er een instrument bestond, dat die verhouding telkens vast zou houden. Dat je niet telkens enorme berekeningen zou hoeven te maken om die goede en gewenste vorm te krijgen. “Dat is er!”, zei  Niels (stagiair).” Een docent van mij heeft een keer zo’n ding gemaakt, een soort van driebenige passer”. Na een speurtocht op het web kwam ik een tekening van een fraai, gemakkelijk te maken gulden snede passer tegen. Die heb ik gemaakt en de ideale verhoudingen blijven op elke stand zeer behoorlijk. Geweldig! Die kan ik gebruiken als mal voor mijn draaiwerk, om daarmee vormen te maken die zo dicht mogelijk bij de gulden snede liggen.

De gulden snede passer. Van beukenhout, maar een luxe houtsoort als palisander staat ook niet verkeerd.

De gulden snede passer. Van beukenhout, maar een luxe houtsoort als palisander staat ook niet verkeerd.

Wil je hem ook maken? Download dan hier de tekening http://www.meubelrestauratieshop.nl/contents/nl/d109_Downloads.html. Let op! Het gaatje aan de bovenkant vind ik erg dicht bij de kant zitten. Bij mij scheurde het hout in bij het aandraaien van de moer op de bout. Beter is het om de benen een tikkie langer te maken. Maar uiteraard zijn de gaatjes kritiek, dus  die moeten exact zo blijven als op de tekening.

Veel maakplezier en houtelijke groet,

Richard

3 reacties

Opgeslagen onder houtdraaien, Techniek

Leerling

De vakantie is nu echt voorbij en dat geldt ook voor de scholieren. Deze week is Niels begonnen als mijn nieuwe stagiair. Hij komt van het HMC (hout en meubileringscollege) in Amsterdam en zal hier een aantal weken stage lopen. De leerlingen zijn meestal erg gemotiveerd en leergierig. Hun hart slaat sneller bij HOUT, hun ogen beginnen te twinkelen bij HOUT, hun handen kunnen een goed stuk gereedschap waarderen en ze zijn bereid om ver te gaan om iets moois te produceren.

Ik heb een kleine werkplaats en de afdeling CNC (computer numerical control) bewerkingen kan geen leerling bij mij uitvoeren omdat ik daar de machines niet voor heb. De opleidingen leiden tegenwoordig steeds meer op voor de industrie en steeds minder voor het oude ambacht. Toch blijft de interesse voor dat oude handwerk bij veel leerlingen nog steeds aanwezig. Houtdraaien bijvoorbeeld wordt op weinig opleidingen nog aangeboden. Niels heeft er niets over geleerd en daarom vind hij het extra leuk dat bij mij een draaibank staat en dat ie daar naar hartelust op kan oefenen. De eerste opdracht die ik voor hem verzin is het maken van een perfecte cilinder van een vierkant balkje. Overal even dik en netjes “gesneden”. Daarna volgt opdracht twee. Van de cilinder een kopie maken van een bestaand handvat van een beitel ( in dit geval een draaibeitel). Zo leert de leerling de beginselen van het draaiwerk en kom ik mooi aan mijn handvaten voor mijn zelfgemaakte draaigereedschap.

Leerling aan de draaibank

Leerling aan de draaibank

 

Handvat klaar en afgewerkt

Handvat klaar en afgewerkt

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized