Categorie archief: Uncategorized

De geboorte van een Narex beitel….

Eindelijk was ik eens in de gelegenheid om een bezoek te brengen aan de fabriek waarvan ik al weer enige jaren prachtig gereedschap verkoop. Narex.

Na de val van ‘de muur’ werd de Fabriek overgenomen van de staat en kon met groot enthousiasme worden begonnen de productie van een ‘overheidsgestuurde fabriek’ om te vormen naar een ‘vrije handels’ productie. Voor 1948 maakte de fabriek gereedschap onder de naam Richter.

Het begin van een narex beitel begint bij een stuk Duits staal dat een ongelooflijke knal op zijn kop krijgt. Een soort van big bang eigenlijk. Een roodgloeiend stuk staat wordt op een matrijs gelegd waarna een grote pneumatische hamer een klap uitdeelt waardoor het staal in de matrijs wordt geperst. Ook de matrijzen worden in deze zelfde fabriek gemaakt.

knal

Links de geknipte stukken staal, rechts de ram die de beitel in zijn matrijs slaat

 

Na het smeden is de toekomstige beitel nog omgeven met restmateriaal. De volgende machine perst de beitel door een vorm waardoor het restmateriaal wordt afgeknipt.

vorm

Het restmateriaal wordt afgesneden

 

Daarna volgt een proces van vlakslijpen, kanten recht slijpen, schacht ronden en de vouw slijpen. Het fijn slijpen van de vouw gebeurt met de hand en dat is het meest arbeidsintensieve en lastige deel.

 

Slijpen

Het slijpen is een arbeidsintensief proces

 

Het polijsten wordt uitbesteed aan een bedrijf dat zich daarin heeft gespecialiseerd. Daarna wordt de beitel verenigd met het handvat voor zolang het gaat over beitels met een houten handvat. De kunststof handvatten worden aan het staal gegoten. Ook dat gebeurt in dezelfde fabriek.

Als tussenstap gaan alle beitels naar het hardingsstation. Opgehangen aan een caroussel, worden beitels in een oven gehangen en daarna doorgedraaid naar een koelbad met hardingszout. Dat wordt een aantal keer herhaald totdat HRc 58 wordt gehaald. Niet alle beitels worden hier trouwens gehard, een aantal gaat naar een gespecialiseerd bedrijf.

 

_MG_4077

Hardingsstation met caroussel. Toen wij er waren was dit station even niet in gebruik

 

Een andere machine wordt voorzien van een reservoir kunststof en ‘braakt’ iedere minuut een ‘hangertje’ voor beitels of gutsen uit. Dat gebeurt volautomatisch en alleen de toevoer van plastic hoeft in de gaten gehouden te worden.

 

hangertje

Hangertjes worden volautomatisch gemaakt

 

De handvatten voor de woodline plus serie worden gedraaid uit haagbeuken dat in ronde ‘stokken’ wordt aangeleverd. De handvatten van de woodline serie worden gemaakt van beuken dat onbekantrecht wordt aangeleverd. Na het draaien zit er nog een puntje aan waar het meedraaiend center gezeten heeft. Dat wordt er met de hand afgehaald.

 

handvat

Onbekant beuken (links boven), rondhout van haagbeuken (rechtsboven), draaibank (linksonder) en het verwijderen van het puntje (rechtsonder)

 

De handvatten van de woodlineplus serie worden daarna gebeitst en een voor een met de hand nageschuurd. Daarna worden ze in de was gezet. De handvatten van de woodline serie worden in een blanke lak gespoten.

handvatjes

De handvatjes

 

Ondertussen worden de gepolijste of niet gepolijste stalen beitelonderdelen voorzien van een gestempelde merkaanduiding, maat en artikelnummer. Een beschermende laklaag om het staal tegen corrosie te beschermen komt er daarna op, maar binnen drie dagen (om de roest voor te zijn).

gelakt

Beschermd door een laklaag

 

 

Als de beitels en de heften met elkaar verenigd zijn gaan ze door naar de verpakkingsafdeling waar ze keurig verpakt worden. De directeur gaf me als primeur weg, dat de woodlineplus beitelsets in houten kist volgend jaar geleverd worden in een extra kartonnen verpakking om de kistjes nog beter te beschermen.

 

 

_MG_4100

De verpakkingsafdeling

 

Na het bezoek aan de productieruimten werden we meegenomen naar een kamer de aangeduid wordt als ‘het museum’ Hier lagen alle gereedschappen die ooit door de fabriek geproduceerd zijn evenals de originele tekeningen daarvan. Een bijzonder item daarin vond ik wel de gesmede slangenboren van zeker een meter lengte. Ik hoop van harte dat ook de productie van slangenboren weer opgepakt gaat worden. Tezamen met een booromslag, is dat toch wat de echte houtliefhebber tenslotte in zijn collectie gereedschap zou moeten hebben. De directeur put uit deze tijdcapsule van gereedschap nog altijd inspiratie. Zo is bijvoorbeeld de jubileum beitelserie uit deze oude tekeningen voortgekomen evenals het handvat van het aanzetstaal.

museum

‘Het museum’

 

Het bezoek aan de fabriek heeft me veel inzicht gegeven in de processen van productie en de daarmee samenhangende problematiek. De modernisatie schrijdt voort en de productie neemt toe, maar de personele bezetting is steeds lastiger te vervullen. De eerste orders vanuit China zijn al binnen en als dat doorzet, zou het maar zo kunnen gebeuren dat Nederlandse gastarbeiders op zoek naar geluk gaan in Tsjechië.

Houtelijke groet Richard

Geinteresseerd geraakt in dat prachtige narex gereedschap met een prima prijs/kwaliteit verhouding? Kijk dan eens hier: www.narextools.nl

 

 

 

Advertenties

4 reacties

Opgeslagen onder Techniek, Uncategorized

Is het een olie of is het een lak?

Dat is een vraag die ik ook best regelmatig voor de kiezen krijg. Een beetje moe van die vraag, vergeef me de bedrijfsmoeheid die af en toe een beetje begint op te spelen, beantwoord ik die vraag dan weleens een beetje pesterig met de tegen vraag:  ‘Wat is dan toch het verschil tussen een olie en een lak’?

Laten we even terug gaan in die tijd. De tijd dat de zorg voor het milieu nog ‘onnodig’ was en roken gezond. De tijd dat de schilder nog gewoon zijn eigen lakken maakte. Met simpele ingrediënten als lijnolie, damarhars, sandarac en colofonium. En als ie lakverf wilde maken dan kwam daar nog een dosis pigment bij. Maar wacht eens….zei ik nou ‘lijnolie’? Jazeker zei ik dat. Een deel van de traditionele LAK bestond uit OLIE! De olie was de verdunner van de gebruikte harsen die er in opgelost waren en om de lak beter te laten vloeien kon er meer olie of terpentijn aan worden toegevoegd. Het mengsel zorgde voor een goede verdeling van die harsen zodat er een mooie gelijkmatige film van harsen op het hout achterbleef.

 

 

 

Later werden de natuurlijke harsen in verven en lakken  vervangen door alkydhars, een hars op kunstmatige basis.  Ik citeer nu even wikipedia: “Naast de eigenlijke alkydhars is er een toevoeging van plantaardige oliën, meestal halfdrogende oliën zoals zonnebloemolie, saffloerolie of sojaolie, soms lijnolie. Lakken met een laag oliegehalte (30-45% van de bindmiddelmassa) worden veel in de industrie gebruikt, met een hoog gehalte (tot 70%) veel als huisschildersverf’

Kun je spreken van een lak, wanneer die lak voor een deel uit olie bestaat? Kun je spreken van een olie wanneer die olie is verrijkt met harsen die een oppervlaktefilm achterlaten?

Zoals je ziet is het verschil olie of lak dus niet zo groot en ik betrap mezelf er op dat ik de verschillen niet zo goed kan uitleggen. Daarom bel ik met diverse grote lak/verf producenten. Ik bel met Sigma coatings, ik bel met Akzo (eigenaar van bijvoorbeeld Sikkens, Flexa, zweihorn en alabastine) en ik spreek met Ron van Zaltbommel (de Cookerije) en allemaal staan me uitstekend en vriendelijk te woord en allemaal vertellen ze bij benadering hetzelfde:

Lak vormt een oppervlaktelaag en olie dringt diep in het hout en vormt geen oppervlaktefilm.

Daarnaast zijn veel gehoorde termen: olie moet je navegen en lak niet en olie is vet en lak niet.

Simpel! Of toch niet?

Natuurlijk. Dat geldt voor lijnolie en tungolie en natuurlijk aan alle verwante merk olien als woca en dumbo etc. Maar ik heb ook een aantal olien in het assortiment die de bovengenoemde definitie tarten en zichzelf een olie vinden terwijl ze weldegelijk een oppervlakte film vormen. Ik noem de parketolie van Borma, de harde meubelolie van Borma (die van borma moet je ook zeker niet navegen) , monocoat olie (navegen gewenst) en de hardwax olieen van bijvoorbeeld osmo (liever niet navegen). Bovendien geeft verbeterde danishoil van de Cookerije  echt een soort van oppervlakte film door de opgeloste harsen in die olie.

 

Nog gekker wordt het met de watergedragen producten als invisible oil, ciranova ecofix woodlook of ciranova oculto. Als olie vet is….hoe kan die dan ooit watergedragen zijn? Olie is toch lichter dan water? Het drijft op water en kan dus niet oplossen in water. Ik laat me door de heren chemici uitleggen dat dat wél kan wanneer je er een stofje aan toevoegt dat dat het water als het ware ‘breekt’ en de olie wèl kan worden opgelost. Vergelijk het met mayonaise. De olie wordt in azijn opgelost doordat er ook eidooier bij in zit. De eidooier fungeert als emulgator en net als bij de mayo heet de watergedragen olie een emulsie. Van pure olie kan hier dus nooit sprake zijn.

 

Is het een olie of is het een lak? Schiet mij maar lek. Ik weet het niet. Tenzij ik de definitie van de heren chemici aanhoudt: Olie dringt in het hout en vormt geen oppervlaktelaag. Lak dringt niet in het hout maar vormt een oppervlakte laag. Maar dan moet ik toch echt een groot aantal producenten gaan vertellen dat ze geen olie, maar lak verkopen…..

Hout moet!

 

 

 

 

1 reactie

Opgeslagen onder Bezinning, Techniek, Uncategorized

Een bijzondere gitaar

Een aantal maanden geleden was er bij mijn cursus politoeren een cursist met een prachtige bijzondere gitaar. Inmiddels is die helemaal klaar en prachtig geworden. Afgelopen week liet Juul me het resultaat van zijn werkstuk zien via de mail. Zijn verhaal was zo leuk, dat ik hem vroeg of het als gastblog op mijn site geplaatst mocht worden. Zie hier de vrucht van zijn zwoegen! Dank je Juul. Ik ben blij dat ik er op heel bescheiden schaal een bijdrage aan mocht leveren. Klasse!

Hallo beste mensen,

Hierbij mijn nieuwste creatie v.w.b. muziekinstrumenten, zie foto!

portugese-gitaar-van-juul

De Portugese gitaar, plaatselijk ook guitarra of viola de fado genoemd, is een dubbelkorig snaarinstrument dat hoofdzakelijk wordt gebruikt in fadomuziek.

De Portugese gitaar is een afgeleide van de Engelse gitaar. Instrumentbouwers in Portugal hielden zich vooral bezig met het bouwen van cistres en luiten. Die echter steeds minder gebruikt werden omdat spelers overstapten op (geïmporteerde) Engelse gitaren die een groter speelbereik hadden. De instrumentbouwers gingen zelf Engelse gitaren bouwen en gebruikten daar hun eerder opgedane kennis en vaardigheid voor. Dit zorgde ervoor dat het instrument van een kopie evolueerde in het instrument dat we nu kennen als de Portugese gitaar. Er zijn meerdere modellen van, waarvan de Lisboa en de Coimbra de bekendste zijn.

Dit hier is mijn eigen versie van het Coimbra model. Ik heb jaren geprobeerd om via spelers dan wel bouwers of wat dan ook een bouwtekening te verkrijgen. Tevergeefs. Uiteindelijk heb ik met behulp van heel veel plaatjes en informatie van kenners en internet mijn eigen tekeningen gemaakt.

Voor een deel is deze gitaar als werkstuk bedoeld voor de cursus ‘politoeren’. Tijdens deze cursus is dan ook een deel dan de afwerking uitgevoerd, onder de bezielende leiding van Richard Vermeulen. In méér dan één opzicht dus een experiment.

Het spelen op deze gitaar is nog een ander verhaal. Weinig informatie of advies te vinden en de enige tip die ik van een “deskundige” kreeg was om maar eens in Coimbra een “student union” binnen te lopen en daar de “locals” te raadplegen. Alsof het om de hoek is. Die deskundige zal wel een Amerikaan zijn geweest. Het bespelen laat dus even op zich wachten.

Voor de geïnteresseerden dan wel kenners staan hieronder wat specificaties. Het hout is deels afkomstig uit Desio (Italië), deels uit Valencia (Spanje).

Voor méér foto’s zie: http://members.ziggo.nl/jvangurp/browser/gitaarG/index.htm

Met muzikale en glanzende groet (geleende uitdrukking),

Juul

 

Ontwerp en originele bouw Gebaseerd op allerhande informatie van Internet, foto’s e.d.
Tekening The one and only ………………
Fichte (sparrehout) Voorblad en zangbalken voorblad
Mahonie Nek, hielblok en zangbalken achterblad
Grenadille / Cipres Kop en ‘traan’-fineer
Grenadille Slagplaat
Palissander Achterblad en zijkanten
Ebben Toets, enkele binding
Been Topkam en brug
Snaren La Bella, GP 200
Afwerking Schellak politoer
Mensuur 46 cm
Stemmechanieken en staartstuk Onbekende herkomst
Gewicht 1.460 gr

1 reactie

Opgeslagen onder Techniek, Uncategorized

Texel ranger products

Heerlijk even een weekje uitwaaien op Texel in de meivakantie is iets wat wij al jaren doen. En dit jaar vielen we helemaal met de neus in de boter, want het weer was in die periode ronduit fantastisch te noemen. Nu wil het leuke geval, dat we ook klanten hebben op Texel. Vlak voor vertrek bestelde Onno van der Wind van Texel Ranger Products nog goederen bij ons in de webshop. Bij klanten die een bedrijf hebben wordt mijn interesse altijd zeer geprikkeld omdat ik het leuk vind om te zien wat anderen met hout doen. Daarnaast heb ik diep respect voor iedereen die beroepshalve met hout bezig is omdat ik uit ervaring weet dat het niet gemakkelijk is om het hoofd met deze ‘takken van sport’ boven water te houden. Ik besloot de bestelling die Onno had gedaan gewoon mee te nemen en persoonlijk bij hem af te leveren. Scheelt per slot van rekening ook mooi 8,85 aan transportkosten.

De weg voerde naar Oosterend. Een voor mij onbekend stukje Texel waar de straten steeds smaller worden en duidelijk niet berekend zijn op regelmatig bezoek van de ‘meubeluniekbus’. Waar het leven goed is, met fraaie houten gevelbetimmering en bloeiende vruchtbomen. Waar de kapper nog gewoon ‘kapper’ heet en de Spar ‘om de hoek’ is.

collage

Onder het genot van een biertje vertelt Onno enthousiast over zijn verhuizing van Utrecht naar Texel, over de Texelaars en hun pioniershouding op het eiland. De enigszins ‘vrijgevochten’ houding is terug te vinden in zijn uiterlijk (hij draagt een leren hoed, tatoeages en een grote snor), zijn huis (veel dingen zelfgemaakt) en zijn werk in Texel Rangers Products.

collage 2

Hierin zie je veel maritieme invloeden en leuke verwijzingen naar de VOC en natuurlijke vormen van schaaldelen, steigerhout, pallethout en drijfhout. Netjes, maar toch ruig……zoiets dus. Onno staat met zijn vrouw regelmatig op beurzen en markten om zijn Texel Rangers products aan de (toeristische) man of vrouw te brengen. Daarnaast heeft Onno een klussenbedrijf dat tal van ander timmerwerk verzorgt. Winkelinterieurs, veranda’s, overkappingen, schuurtjes en dakkapellen. Het behoort allemaal tot de mogelijkheden.

Ik wil je van harte uitnodigen om eens een kijkje op de site van Onno te nemen. Het adres is: http://www.onnovanderwindt.nl/Onnos/Onno_van_der_Windt.html

Meubeluniek stuurt regelmatig nieuwsbrieven naar ca. 3000 adressen. Ons weblog wordt ca 100 x per dag geraadpleegd. Heb jij een bedrijf dat zich bezig houdt met houtbewerking in de ruimste zin van het woord en vind je dat dat bedrijf best wat aandacht verdient in de vorm van gratis reclame? Dan wil ik je daar graag bij helpen. Stuur even een mail naar info@meubeluniek.nl Het is onze bedrijfsfilosofie dat samen, sterker maakt. Samen in kennis en vaardigheden, maar ook in het promoten van elkaars werk. Als we daarbij kunnen helpen, dan doen we dat graag.

Houtelijke groet,

Richard

 

2 reacties

Opgeslagen onder Bedrijven in houtbewerking, Uncategorized

Whot not….Wat niet!

Alweer een hele tijd terug werd ik in het Engels per mail benaderd. Het handelde over een ‘whatnot’ die van haar oma was geweest en die had hem weer van haar oma…..Kortom….dit ding moest behoorlijk oud zijn. De naam ‘what-not’ intrigeerde me. Wat niet….in het Nederlands. Maar wat dan wél? De foto die een jaar of vijf geleden was gemaakt bood uitkomst….Een paar poten met een blad, in het midden een spiegel en aan weerskanten een ondersteund plankje…Tsja….Wat kun je daar allemaal niet mee doen? 20150909_105143

Toen ik het meubeltje ophaalde zag het er toch echt wat minder florissant uit dan op de foto. Het ding lag behoorlijk uitelkaar. De ornamentjes die de schapjes aan de zijkanten ondersteunden waren gebroken en eigenlijk niet meer te redden. Een groot aantal bolletjes die ter versiering waren aangebracht waren niet meer aanwezig. Enkele railing versierinkjes waren afgebroken of ontbraken. De lak was vergaan en het meubeltje was vies.

Kortom een leuk project voor een stagiair! De spiegel die in het midden zit is eigenlijk te zwaar voor de sierlijke, lichte pootjes van het meubel en de diepte is eigenlijk té gering om het geheel stevig te kunnen neerzetten.

We besluiten eerst die spiegel (die nog net wordt vastgehouden door een spijkertje die het achterblad op zijn plaats hoort te houden) er uit te halen en die veilig op te bergen zodat ie niet kan breken. Maar wat is dit nu? Achter de spiegel zitten kranten. Oude, vergeelde kranten die bij aanraking eenvoudig afbrokkelen. Bij nadere inspectie blijken het pagina’s te zijn van de Montreal daily star van 23 december 1895. Hoe gaaf is dát? Op de pagina’s advertenties gericht op de kerstaankopen. Je krijgt een gratis zakmes bij aanschaf van een kostuum……en de autoharpen zijn ook in de aanbieding. Nu vanaf $3,50…..Ik durf de kranten niet geheel te ontvouwen omdat ik bang ben ze teveel te beschadigen. Dit is gaaf en dit moet weer terug op zijn plek wanneer de hij klaar is. De spiegel is met de hand gemaakt zie ik aan de menielaag die met een kwast is opgebracht. Origineel dus….

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Er wordt een tweetal nieuwe ornamentjes gedraaid.  De ornamentjes onder de schapjes worden overgetekend en uitgezaagd met een figuurzaag uit beukenhout. De balletjes maken we niet zelf. Ik koop een aantal houten kralen die bij benadering dezelfde maatvoering hebben als de originele. Daarna moeten we de blanke nieuwe onderdelen op kleur zien te krijgen. Dat is een hoop geklooi met waterbeits en borma houtkleurstof. We komen in de buurt.

Nadat alle onderdelen weer op hun plaats zijn gezet en ook de gebroken poten weer zijn gerepareerd, wordt het meubel weer in elkaar gezet. Nu volgt het onderdeel dat ik altijd het leukste vind. De afwerklaag! Het liefst zou ik het meubel traditioneel politoeren, maar de oppervlakken zijn zo klein en de hoeveelheid kwetsbare ornamentjes is zo groot dat politoeren geen optie is. We brengen met borma houtkleurstof een beetje politoervernis op kleur en testen daarmee wat de uiteindelijke kleur gaat doen. Beetje meer van dit……beetje minder van dat……De kleur wordt nu perfect. Nog een beetje ethanol er bij om de substantie wat eenvoudiger te laten vloeien en dan een geitenharen politoerkwast pakken waarmee het meubel al ‘aaiend’ wordt bestreken met schellak. Die politoerkwasten vragen een wat speciale behandeling. Het is geen schilderen….maar meer politoeren met een kwast. Daarna laten uitharden en waar nodig wat schuren met korrel 2500 schuurpapier.

Als de schellak hard is, wordt de laag nabehandeld met briwax in de kleur mahonie. De kleur is nu perfect en het oppervlak voelt aan als babybilletjes. 20151204_135451

De spiegel wordt met staalwol 00000 goed schoongemaakt en komt weer terug op zijn plaats. De oude kranten komen er weer in ter bescherming en de achterplaat wordt weer netjes met spijkertjes vastgezet. De ‘what-not’ is ready to rock and roll again.

 

 

 

 

Mijn dochter van 11 vindt de  ‘what-not’  een echt  meidenmeubel. Prachtig om sieraden op neer te leggen of make-up spulletjes, haarborstels en haarklemmen. Misschien moet ik speciaal voor haar toch maar eens iets maken dat geinspireerd is op deze ‘whatnot’

20160113_104947

6 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Uncategorized

2015 herzien

De statistieken hulpaapjes van WordPress.com heeft een 2015 jaarlijks rapport voor deze blog voorbereid.

Hier is een fragment:

In de concertzaal in het Sydney Opera House passen 2.700 mensen. Deze blog werd in 2015 ongeveer 60.000 keer bekeken. Als je blog een concert zou zijn in het Sydney Opera House, zou het ongeveer 22 uitverkochte optredens nodig hebben voordat zoveel mensen het zouden zien.

Klik hier om het complete rapport te bekijken.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Tafelblad ontdoen van (krijt) verf

Vandaag een tafelblad van krijtverf ontdoen. Het witte vuren blad met vlekken en kringen wordt losgemaakt van het onderstel en in drie delen gezaagd. De delen worden geschaafd met de vandiktebank. De kanten worden geschaafd en de kopse kanten geschuurd. tafel opknappen MeubeluniekDaarna worden de drie delen weer netjes tegen elkaar aangelijmd met witte houtlijm. Lijmklemmen houden de boel een uurtje op zijn plaats. tafel opknappenAls de lijm droog is wordt de overtollige lijm met een verfkrabber verwijderd en wordt het blad met de bandschuurmachine glad geschuurd. Eerst dwars, daarna in de lengterichting van het hout. meubeluniek tafel opknappenDe tafel wordt de eerste keer in de parketlak gezet. Ik gebruik de parketlak van borma glans 10, dat is behoorlijk mat. Als de lak droog is wordt geschuurd met korrel 280. Zonder druk, netjes de oneffenheden wegschuren. Daarna komt er een tweede laag op. Na drogen is de tafel klaar. tafel opknappenHet eindresultaat.

Lijstje met materialen:  Parketlak Borma

Spalter

Schuurpapier

Gereedschap: Cirkelzaag, vandiktebank, bandschuurmachine

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized