Tagarchief: beuken

Zaagklem

Na de middelbare school ben ik gegaan naar de praktijkschool voor bosbouw en cultuurtechniek in Schaarsbergen. We leerden er onder andere het vijlen van zaagkettingen in alle soorten en maten, maar ook handzagen waaronder snoeizagen. Een proeve van bekwaamheid was onder andere het uitzetten en betanden van een stuk ijzer met jiri-betanding of Amerikaanse trekzaag betanding.  Nee, dan was het vijlen van een gewone handzaag een koud kunstje. Alle zagen werden gevijld in een zaagklem. Die waren altijd van staal. Omdat de romantiek en heimwee naar die tijd lokt, wil ik meer gaan werken met die ouderwetse (stekkerloze)  gereedschappen. Dat werkte tenslotte ook. Ik maakte een zaagklem van hout om de eerder aangepaste kapzaag, maar ook een vijftal andere ouderwetse zagen te kunnen vijlen. Zie hier mijn werkwijze.

20180107_141126Gebruikt:

  • Grenen planken van een oud bed. 2 van 450 mm x 110 mm x 30 mm en 2 van 350 mm x 75 mm x 30 mm
  • Beuken lat 10 mm dik en 15 mm breed lengte 700 mm
  • Stalen plaat                                                       50×50 mm
  • Draadeind M16                                                80 mm
  • Moer M16                                                         1
  • Rondstaal 8 mm                                               2 van ca 100 mm
  • Ring M 16                                                          3x
  • Draadeind M 8                                                 130 mm
  • Dopmoeren M 8 + ringetjes                          2x
  • Sandingsealer traditional
  • Waterbeits midden eiken
  • Sandingsealer Borma blond
  • Antiekterpentijnwas

 

Om te beginnen zaagde ik de bedplanken op maat. Daarna zaagde ik aan beide planken van 110 breed een pen met een lengte van 75 mm.20171226_125228

Op de smallere  planken tekende ik de plaats van het gat af. Het gat kreeg een breedte van 10 mm en zou door de gehele breedte van de plank komen. Aan twee kanten aftekenen is dus aan te raden zodat je van twee kanten kunt hakken. Met een 10 mm narex schietbeitel werd het gat gemaakt. Het gat kreeg een lengte van 90 mm aan de onderkant en 95 mm aan de bovenkant. Het gat loopt dus taps. Dit om het spul later met 2 wiggen klem te kunnen zetten.1In de bovenste lat zaagde ik met de lintzaag een aardig patroontje. Dit kun je naar eigen inzicht doen als je er maar voor zorgt dat de bek zo smal wordt dat de meeste zagen voorbij het handvat kunnen worden ingeklemd. Ik zocht zelf wat dekseltjes van potjes en blikjes om de rondingen af te tekenen.20171226_173205 Na het modelleren schaafde ik een sponning aan de kant wat later de bek zou gaan worden. In die sponning verlijmde ik  de beuken lat. Dit beuken is een stuk harder dan grenen en kan dus beter tegen een stootje. De andere kant van de bek zaagde ik met de cirkelzaag onder een hoek van 45 graden. Deze hoek zou later nog worden afgerond.2

 De voorkant van de klem maakte ik scharnierend  door een soort van pen en gat uit te zagen welke inelkaar past. De pennen werden rondgemaakt en er werd een gat doorheen geboord. Dit gat gebruikte ik eerst om een deuvel doorheen te kunnen tikken om te passen. Later zou hier een M8 draadeind met dopmoeren in komen. 320171231_133140

Wat erg van belang is, is het volgende. Wanneer je de bek gaat sluiten met de sluitschroef in het midden, is die bek geneigd om naar de zijkanten toe open te gaan staan. De druk komt vanuit het midden en daardoor wordt de druk op de zijkanten minder. Je kunt dat voorkomen door te zorgen dat eerst de zijkanten ‘aangrijpen’ en in latere instantie het midden segment. Ik nam een schraapstaal en schraapte een holling in de bek. Wanneer je de delen opelkaar legt, is het de bedoeling dat ze in het midden NIET sluiten. Er blijft een ruimte van 1-1,5 mm over tussen de delen. De zijkanten sluiten uiteraard wél netjes. 20171229_171605

Ik bemerkte dat het verstevigings profiel van een aantal van mijn kapzagen niet in de klem pasten. Daarom heb ik net onder de bek een ruimte weggefreesd zodat die profielen daar in kunnen verdwijnen als het zaagblad wordt ingeklemd.  Daarnaast kan de klem dan ook nog eens strakker worden aangetrokken.20171231_144817

Als de klem geschuurd is en de vorm naar wens kan ie in de traditionele sandingsealer om daarna te worden gebeitst. Ik nam waterbeits midden eiken. Toen het hele spul lag te drogen kon ik mooi een plaatje staal van 50 x 50 snijden en een stuk M16 draadeinde afsnijden en vastlassen op het plaatje. 4Op de moer laste ik 2 grote spijkers, maar dat bleek niet sterk genoeg. Aanvankelijk laste ik de spijkers keurig recht op een vlakje van de moer, maar daarbij liep wat vloeibaar staal in de draad van de moer die daarom nooit meer op het draadeinde te krijgen was. Bij een tweede poging besloot ik 8mm rond staal in het verlengde van een vlakje te lassen. Minder mooi, maar wel een stuk sterker en daar gaat het tenslotte om. Na roodgloeiend stoken van deze pennen werden ze wat omgebogen om ze beter te kunnen bedienen. Daarna spoot ik het metaalwerk zwart.20180106_163751Een gat in het achterblok werd geboord en de ruimte van de plaat uitgehakt (uithakken hoeft niet, maar ik vond dat mooier). Het gat aan de voorkant moet wat ruimer zijn zodat de bek oldoende ruimte heeft om open te gaan. Het draadeinde moet niet tegen het hout komen wanneer de klem wordt geopend.5 Voor het ijzerwerk werd gemonteerd heb ik de klem eerst voorzien van een paar lagen schellak en toen dat droog was is het ding met staalwol 00000 in de was gezet en uitgepoetst. 20180107_190730

De klem was nu ‘ready to go’ en ik ben er blij mee.

Houtelijke groet,

 

Richard

 

Advertenties

4 reacties

Opgeslagen onder Gereedschap maken, how to, Techniek, Uncategorized

Keuken werkblad

Op de eerste dag van het jaar werd ik direct al blij verrast met een opdracht tot het maken van een aanrechtblad of keuken/werkblad. Het materiaal: gestoomd beuken. Afmeting 2500 x 1000 x 40 mm. Dat gaat een zware jongen worden. Waarschijnlijk voor op een eiland.

Onrustige houtsoort

Beuken is een veel gebruikte houtsoort in de keuken. Er worden broodplanken, snijplanken, hakblokken en….werkbladen van gemaakt. Een prima houtsoort die amper splintert, maar ook met een groot nadeel: het is een bijzonder “onrustige” houtsoort. De werking is aanzienlijk. Dat is ook de reden dat de vezels in het hout als het ware “kapot” gestoomd worden. Gestoomd hout werkt wat minder dan ongestoomd hout, maar nog steeds blijft het in het geval van beuken een lastige soort. Het hout is KD, kunstmatig gedroogd tot een percentage van tussen de 10 en de 12 procent. En dan nog is het niet droog genoeg. De tegenwoordige huizen worden zo belachelijk droog gestookt dat het hout mettertijd nog meer droogt. Met alle bijkomende krimpproblematiek die daarbij komt. Misschien is leuk om te vermelden dat een jaar of vijftig geleden het hout helemaal niet kunstmatig werd gedroogd en dat was ook helemaal niet nodig, het binnenklimaat was toen ook veel vochtiger.

Een truc om er voor te zorgen dat de werking minder wordt is het blad samen te stellen uit smalle delen en die om en om tegen elkaar te lijmen zodat de krachten elkaar opheffen.

In den beginne waren er te brede planken....

Het begint met een stapel ruwe planken die eerst in smalle delen van 5,5 cm worden gezaagd. Er kan zoveel spanning op het hout staan dat de zaagsnede het zaagblad afklemt en het zaakje warm loopt. Soms ontstaan verbrande plekken.

Vlak en haaks schaven

De balkjes schaaf ik daarna vlak en haaks. Concentratie is belangrijk. Niet opletten kan er voor zorgen dat de plastisch chirurg een hoop werk met je krijgt. Dit is de ervaring van een jaartje of zeven geleden.

Hiermee schaven we alles op dikte

Hier beginnen we maar eens mee

Als dat klaar is worden de balkjes op dikte geschaafd. De dikste is 5,5 cm dus met die dikte beginnen we maar eens. Er zijn er ook bij die minder dik zijn of gedeeltelijk minder dik zijn. De vandiktebank doet daar dus niet zo veel mee. Maar naarmate er meer van de diksten wordt afgeschaafd komen vanzelf de dunnere exemplaren aan de beurt. Uiteindelijk moeten de balkjes een dikte krijgen van ca 42 mm.

Haakse balkjes

Morgen verder

De balkjes zullen nog een aantal keren door de vandiktebank moeten voor ze allemaal 42 mm zijn. Ondertussen blijf ik controleren of ze haaks blijven.

Morgen weer verder.

2 reacties

Opgeslagen onder Hout en Bomen, Meubels op maat, Techniek