Tagarchief: beenderlijm

Biedermeier stoel

De onlangs opgehaalde Biedermeier stoel is weer terug van de meubelstoffeerder. Die heeft hem helemaal gestript. Nu is goed te zien welke schade de stoel heeft opgelopen en dat valt eigenlijk wel mee. Merkwaardigerwijs is er wel enige twijfel omtrent het jaar van herkomst. Volgens de vorige eigenaar is ie van rond 1830 (biedermeierperiode) en zo staat de stoel ook in het boek “Leven met antiek”. De meubelstoffeerder kan aan de gaatjes van de spijkers zien dat de stoel nu voor de derde keer bekleed gaat worden. Dit, samen met het feit dat de verbindingen geen toognagels hebben doet heb geloven dat de stoel uit de jaren ’20 of ’30 van de vorige eeuw stamt. Mijn zwager, kunsthistoricus en werkzaam bij het Rijksmuseum in Amsterdam geeft aan dat de zwanenkoppen typisch biedermeier zijn, maar vind het wel vreemd dat dezelfde elementen niet terugkomen in de rest van de stoel. De kroon met de koppen kán er natuurlijk later op zijn gezet….Voorlopig blijft de stoel nog een raadsel, maar opgeknapt gaat ie zowieso worden.

De  tekortkomingen zijn nu goed te zien.

De tekortkomingen zijn nu goed te zien.

Geen houtworm, maar de spijkergaatjes van voorgaande stoffereningen. De latten worden steeds zwakker door die gaatjes en dus penseel ik al die delen in met beenderlijm. Het hout wordt er weer sterk door en geeft grip bij de volgende stoffeerbeurt. De lijm zuigt diep in het hout.

Geen houtworm, maar de spijkergaatjes van voorgaande stoffereningen. De latten worden steeds zwakker door die gaatjes en dus kwast ik al die delen in met beenderlijm. Het hout wordt er weer sterk door en geeft grip bij de volgende stoffeerbeurt. De lijm zuigt diep in het hout.

De spanning op deze verbinding is te groot geweest.

De spanning op deze verbinding is te groot geweest.

De verbinding wordt gelijmd met beenderlijm. Maar het zal altijd een kwetsbare plek blijven. De constructie is niet de best denkbare.

De verbinding wordt gelijmd met beenderlijm. Maar het zal altijd een kwetsbare plek blijven. De constructie is niet de best denkbare.

Een steunblok waar het zitvlak op rust is losgelaten en eruit gevallen. Ik lijm hem  weer vast met beenderlijm

Een steunblok waar het zitvlak op rust is losgelaten en eruit gevallen. Ik lijm hem weer vast met beenderlijm

Er ontbreekt een stuk van de lat waar de kroon op stond. Ik zaag het slechte deel er schuin af en zet er een nieuw stuk aan.

Er ontbreekt een stuk van de lat waar de kroon op stond. Ik zaag het slechte deel er schuin af en zet er een nieuw stuk aan.

Eem stukje mahonie wordt onder dezelfde hoek gezaagd en verlijmd met dikke Cyano acrylaatlijm van Chestnut.

Eem stukje mahonie wordt onder dezelfde hoek gezaagd en verlijmd met dikke Cyano acrylaatlijm van Chestnut.

De C.A lijm wekt snel. Beetje lijm op de ene kant, accellerator op de andere kant. aandrukken en het zit meteen muur vast. Op plaatsen kleiner dan een vierkante centimeter die niet belast worden vind ik dat acceptabel.

De C.A lijm wekt snel. Beetje lijm op de ene kant, accellerator op de andere kant. aandrukken en het zit meteen muur vast. Op plaatsen kleiner dan een vierkante centimeter die niet belast worden vind ik dat acceptabel.

Na schaven en schuren ziet het er zo uit. Kleurverschil wordt straks wel minder

Na schaven en schuren ziet het er zo uit. Kleurverschil wordt straks wel minder

Op de poten zit restant van voorgaande laklagen. Die wordt er adgehaald met Afbijtmiddel en staalwol

Op de poten zit restant van voorgaande laklagen. Die wordt er afgehaald met Afbijtmiddel en staalwol

Dat is een stuk beter!

Dat is een stuk beter!

Nadat de hele boel is geschuurd woesr de stoel in de blonde schellak sanding sealer van Borma gezet. Het hout gaat meer spreken en na droging kan het prachtig worden glad geschuurd.

Nadat de hele boel is geschuurd wordt de stoel in de blonde schellak sanding sealer van Borma gezet. Het hout gaat meer spreken en na droging kan het prachtig worden glad geschuurd.

Cyano acrylaatlijm of secondenlijm, beenderlijm, schuurpapier, staalwol, sanding sealers, afbijtmiddel en nog veel meer restauratieproducten zijn verkrijgbaar bij www.meubelrestauratieshop.nl

Advertentie

2 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie

Luxe doosje deel II

We maken op dit moment luxe ambachtelijke doosjes van afvalmaterialen. Pallethout, fineerresten en wat resthout uit de houtstelling. Alles gebeurt met traditionele middelen en ook de afwerking gebeurt op de ouderwetse milieuvriendelijke manier. Vandaag deel 2 in de serie.

Met de bovenfrees met zwaluwstaartfreesje worden de slotjes voor de zwaluwstaarten gefreesd. Er is een hulpstuk gemaakt om de doosjes exact langs de frees te geleiden. Om uitbreken van de frees te voorkomen is schilderstape op de hoeken geplaatst. De zwaluwstaarten zelf worden van een lat mahonie gemaakt en op maat gezaagd. De zwaluwstaartjes worden er uiteraard in gelijmd met beenderlijm. De uitstekende stukjes worden afgezaagd met een Japanse zaag en vlak geschuurd.

Zwaluwstaartjes maken op de freestafel

Zwaluwstaartjes op maat gezaagd

De zwaluwstaartjes op hun plek gelijmd met beenderlijm

Daarna wordt het doosje in de sandingsealer gezet en geschuurd. We beginnen met korrel 150 en we eindigen met korrel 2500 watervast schuurpapier. Oneffenheidjes worden vlak geschuurd en kleine gaatjes worden gevuld. Hoe fijner en nauwkeuriger je werkt, hoe meer kleine tekortkomingen opvallen. Een deuk in een gedeukt stuk hout valt niet op. Een spijkergat in een steigerplank valt niet op. Maar de geringste afwijking in een perfect oppervlak springt onmiddellijk in het oog. Het doosje wordt straks gepolitoerd met 150 lagen schellak en dan krijg je ieder gebrek terug met de macht vijf. Een perfecte voorbewerking is dus erg belangrijk. Daarna wordt eindelijk begonnen met politoeren.

Schuren, schuren, schuren

Eindelijk politoeren. De witte schuurstofjes zitten in de poriën van het hout en verdwijnen van zelf

Het hout wordt daardoor “wakker”. Het komt tot leven alsof het jaren geslapen heeft. De prachtige gewolkte tekening van het birdseye maple (vogelogen esdoorn) steekt geweldig af tegen het mahonie en de donkere noten lijn. De esdoorn strook contrasteert weer sterk met het mahonie. De schoonheid van de mahonie zwaluwstaartjes tegen het esdoorn maakt me blij.

Het hout komt tot leven en steekt mooi tegenelkaar af

Ook de zwaluwstaartjes steken mooi af

Voorzichtig neemt de glans toe

Het eindresultaat met pootjes ziet u volgende keer.

4 reacties

Opgeslagen onder design, politoeren, Techniek

Luxe doosje maken deel I

Het begon met een niet nader te noemen boek waarin fraaie kleine ambachtelijke werkstukjes staan, een pallet en een doos fineerresten en ook beenderlijm en wat resthout.

We gaan een viertal genummerde doosjes maken die er mooi en ambachtelijk uitzien en die slechts gemaakt zijn van afval, gerecycled materiaal en natuurlijke lijm en afwerkmaterialen. Onze doelstelling is ook dat deze doosjes tenminste 100 jaar mee moeten kunnen en dus betrekkelijk eenvoudig te herstellen moeten zijn bij schade. Het antiek van de toekomst, zeg maar.

Een pallet wordt gesloopt voor het blindhout

De pallet wordt gesloopt en het hout wordt geschaafd. Hier wordt het “blindhout” van gemaakt. Dat is een goedkope of algemene houtsoort welke werd gebruikt voor de basis van meubelen. Bij veel antiek is het blindhout van vuren, grenen of eiken. Hier werden dan luxe fineersoorten tegenaan gelijmd als wortelnoten, teak, of bloemmahonie. Bij deze hoop ik dat ik heb ontkracht dat gefineerde meubelen per definitie minderwaardig zouden zijn. Veel antiek is gefineerd met de meest geweldige houtsoorten en nog geweldiger patronen!!!

Om het "blindhout" wordt het edel fineer gelijmd met beenderlijm

De palletdelen worden op maat gezaagd en onder verstek. Ook wordt er een sponning geslagen voor de bodem. De plankjes worden in elkaar gelijmd met beenderlijm. Eerder in dit blog heb ik al over beenderlijm geschreven.

Dan worden de houtsoorten bepaald. De buitenkant van de corpora wordt van vogelogen esdoorn. De binnenkant wordt van padoek. De bovenkant van het deksel wordt van vogelogen esdoorn omgeven met een strookje Amerikaans noten, dan een strook massief mahonie, een dun strookje esdoorn en dan weer een strook massief mahonie.

van binnen naar buiten: vogelogenesdoorn, noten, mahonie, esdoorn, mahonie

Zo ontstaat een zeer klassiek patroon. De binnenkant van het deksel wordt van bloemmahonie. Het doosje komt te staan op elegante massief mahonie voetjes/pootjes. Als versteviging en decoratie komen op iedere hoek twee zwaluwstaartjes van mahonie. Daar gaan we de volgende keer verder. Oh ja: dit blogje vertelt het verhaal in een notendop. De werkelijkheid is dat we tot dit stadium anderhalve week hebben gewerkt aan vier doosjes. En dat met twee man………….

Even worden deksel, corpus en pootjes op elkaar gezet om te kijken hoe het zal gaan worden

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder design, Techniek

Een fineerhamer maken

Het traditioneel fineren werd dus gedaan met dierlijke lijm. Groot voordeel is dat deze reversibel is. Zie eerder in dit blog bij “dierlijke lijmen”. Een heel prettig hulpmiddel voor het aandrukken van het fineer in de lijm en het verspreiden van de (nog vloeibare) beenderlijm is een fineerhamer. Van oorsprong waren die van staal net als een gewone hamer. Die werd dan op de kachel gelegd en dus warm waardoor de lijm wat smolt en het fineer kon worden aangedrukt. Een soort combinatie tussen hamer en strijkijzer dus. Groot nadeel is wel dat deze van staal zijn en dierlijke lijm op waterbasis is. De relatie staal en water moet als uiterst discutabel worden beschouwd omdat hierdoor de boel lekker gaat roesten. En die roest willen we niet op ons kostbare fineerwerk terugzien. Daarom is hier een alternatief dat wij als houtbewerkers in niet al teveel  tijd kunnen maken…

Fineerhamer van staal kan gaan roesten

Stappenplan en werkwijze.

Zaag een stukje beuken af op de maat die het aandrukdeel moet worden. Die van mij 140 x 70 mm met een dikte van 18 mm

Teken de vorm af op het hout.

Geen google sketchup, maar gewoon een schoolbord tekening

Zet een cirkelzaagblad onder 45 graden en zaag een schuine kant aan een korte kant van het plankje aan beide kanten.

Laat het blad schuin staan maar pas de diepte aan. Zet hem op een diepte van ca 3 mm en zaag op ca 25 á 30 mm vanaf de schuine kant nogmaals schuin. Doe dat aan twee kanten

Zet het zaagblad recht en op de juiste diepte. Haal het overtollige materiaal weg zodat een “verdieping” ontstaat. Dit kan ook achterwege worden gelaten, maar dan wordt het aandruk oppervlak groter en neemt de druk die je ermee kunt uitoefenen af.

Afgeschuinde kant en weggehaald resthout. De "verdieping"

Boor een gat van 15 mm of net zo dik als nodig is voor het handvat

Zaag de schuine zijden aan het plankje.

Netjes afwerken.

Neem een stuk rondhout met een diameter van 15 mm of dikker indien gewenst. Met een lengte van een paar cm meer dan het plankje. Ik ben zelf dan weer zo gek om een mooi handvat te draaien, maar dat is natuurlijk helemaal niet nodig.

Rondhout kan prima, maar een mooi handvat staat beter

Zaag ca 15 mm in aan één kant

Lijm het rondhout in het gat en tik een spietje van een contrasterende kleur in het sleufje. Het handvat komt zo muurvast te zitten.

Door de spie komt de steel muurvast te zitten. Contrastkleur staat ook goed.

Schuur de fineerhamer en breek de kantjes. Werk hem strak af. Ik gebruikte EEE ultrashine en Shellawax.

Shellawax

EEE ultrashine

fineerhamer klaar voor actie

Uiteraard zijn de gegeven maten niet heilig en maatgevend. Pas de fineerhamer aan je eigen wensen aan.

Veel succes!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder meubelrestauratie

Over beenderlijm, huidenlijm, vislijm en hun bloomgetallen

De vorige keer ging dit blog over dierlijke lijmen. Deze week deel twee in de serie.

De sterkte en flexibiliteit van dierlijke lijm wordt uitgedrukt in een getal. De opgeloste en verwarmde lijm verandert na enige tijd in een gel vorm. Om het bloomgetal te vinden laat men in een laboratorium een zuiger in die gel zakken. De kracht die daarvoor nodig is, is het bloomgetal en dat wordt uitgedrukt in grammen.

Je kunt over het algemeen stellen dat:

  • Lijm met een laag bloomgetal de meest brosse lijm is, maar ook een langere open tijd heeft (open tijd is de tijd van vloeibaar naar gel)
  • Lijm met een hoog bloomgetal de meest flexibele lijm is, maar ook een kortere open tijd heeft. Je moet er dus snel mee werken.

Beenderlijm (meest gemaakt van de botten van runderen) heeft het laagste bloomgetal  van 100 tot 150 gram en is dus relatief bros, maar goed te verwerken.

Huidenlijm (meest gemaakt van huiden van runderen) heeft een hoger bloomgetal van 100 tot 500 gram en is daardoor flexibeler maar heeft een kortere open tijd. Gaat eerder over in gel.

Konijnen en hazenlijm heeft een nog hoger bloomgetal van 250 tot 450 gram. Opvallend is dat deze lijm valt in dezelfde flexibilitijdsgroep als de huidenlijm. En dat klopt, want konijnen en hazenlijm is vaak gewoon gemaakt van runderhuiden met een hoog bloomgetal. Echte konijnenhuidenlijm wordt steeds zeldzamer maar is hier nog wel te koop.

Vislijm is ook flexibel en is met veel minder hoge temperaturen te verwerken ook koud zelfs. Bovendien stinkt de lijm veel minder dan bijvoorbeeld beenderlijm.

Door verschillende lijmsoorten te mixen, kan de perfecte lijm voor een bepaald doel worden samengesteld. Bovendien kunnen er diverse additieven aan worden toegevoegd. Ik noem er een paar:

  • glycerol, sorbitol, honing of suiker toevoegen maakt de lijm flexibeler maar ook iets minder sterk
  • glycerol verlengt de open tijd
  • formaldehyde, aluminiumsulfaat of aluin toevoegen zorgt voor een betere watervastheid maar werkt nadelig op de reversibiliteit.
  • Thioureum of ureum loevoegen zorgt ervoor dat de lijm koud verwerkbaar is.

De dierlijke lijm moet (normaal gesproken) warm verwerkt worden. Dat moet au-bain-Marie gebeuren om het spul niet te laten verbranden. Je kunt een glazen pot nemen in een pannetje water, maar een dubbelwandige lijmpot is handiger en kan zo op een brandertje of kookplaat worden gezet. Ik gebruik zelf een oud onderstel van een fonduestel, met zo’n spiritusbrandertje. Risico is wel dat de lijm te warm wordt. De ideale temperatuur is een kleine 60 graden C. Er zijn ook lijmpotten in de handel met een thermostaat waarop je de gewenste warmte kunt instellen, maar die zijn wel erg duur (ca € 200,–)

De korrels en het water zitten net in de lijmpot. Ze moeten eerst wellen...

Lijm aanmaken gaat het best op de volgende manier. Doe net zoveel lijmkorrels  in het potje als je nodig denkt te hebben. Het is beperkt houdbaar en hoe minder vaak de lijm verwarmd hoeft te worden, hoe beter. De kleefkracht neemt af naar gelang de lijm vaker wordt verwarmd. Giet evenveel water bij en laat dit een uurtje wellen. De korrels zuigen al het water op. De verhouding is nu goed, sommigen prefereren meer water en sommigen minder. Speel er mee en kijk wat het beste bevalt. Verwarm de lijm onder goed roeren. Klontjes moeten worden voorkomen.

Volgende keer fineren met dierlijke lijm?

9 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie

Wat nou crisis…..

Schuldenlasten lopen op, landen vallen bijna om, de euro staat ter discussie en wij bevinden ons in een crisis. Enige relativering is volgens mij op zijn plaats want we bevinden ons “slechts” in een financiële crisis. Er wordt minder verkocht dan normaal. Dat merk ik in mijn business. Er worden veel minder maatwerk meubels besteld dan pak hem beet twee jaar geleden. Ik heb begrepen dat de gehele Meppeler middenstand inmiddels kan merken dat de consument minder geld uitgeeft dan voorheen. Hoewel ik niets met voetbal heb citeer ik toch graag een zin die bijna tot historisch spreekwoord gerekend kan worden en afkomstig is van de heer J. Cruyff: “elk nadeel heb zijn voordeel”. Ik ben voor mezelf eens gaan onderzoeken of dat ook voor deze financiele crisis geldt en ik kwam tot het volgende.

Omdat ik minder opdrachten van klanten heb die een maatwerk meubel wensen, heb ik eindelijk tijd om op zoek te gaan naar mijn eigen creativiteit. Er staan nog veel materialen; plaatmaterialen, fineer, massief hout in een stuk of tien soorten, waar ik nooit de tijd voor heb genomen om daar iets zinvols mee te doen. Nu wel. Ik bedenk, teken, filosofeer, overleg, experimenteer, probeer………En daar groei ik van, daar bloei ik van, daar put ik veel energie uit en……….daardoor ervaar ik de vrijheid. Een financiele crisis dus, maar zeker geen creatieve crisis. Zonder geld ontwaakt in mijn ogen de creativiteit en worden de mooiste ideeën geboren. Ideeën die, eenmaal uitgewerkt, zoveel passie en plezier uitstralen dat die maar zo eens heel snel verkocht zouden kunnen zijn. Wat mij betreft duurt die crisis nog wel even.

Een slanke strakke stoel als blikvanger

De onderstaande stoel hebben we gemaakt van restmaterialen die bij mij uit de houtstelling komen. Het frame is gemaakt van beuken met een ertussen gelijmde wengé strip. Door de relatief dunne (4×4 cm) poten en rest van het frame en de open gelaten rugleuning  ontstaat een luchtig en fragiel uiterlijk. Maar let op: de verbindingen zijn getand, verlijmd met beenderlijm en ongelooflijk sterk. Het zitdek heeft een dikte van twee centimeter en is van gebookmatched Amerikaans noten en rust op metalen afstandsbussen. Het dek wordt op zijn plaats gehouden met duidelijk zichtbare slotbouten die een industrieel tintje aan het ontwerp geven. Deze stoel is op het metaalwerk na volledig natuurlijk gemaakt. Zonder schadelijke lakken, maar met natuurlijke schellak sanding sealer en was. Geen PVAC houtlijm, geen bruislijm maar volledig natuurlijke beenderlijm gemaakt van slachtafval. Een blikvanger waar over gesproken wordt.

Rustend op metalen bussen

 

Getande verbinding en donkerd wenge streep

 

6 reacties

Opgeslagen onder design, Meubels op maat