Categorie archief: meubelrestauratie

Whot not….Wat niet!

Alweer een hele tijd terug werd ik in het Engels per mail benaderd. Het handelde over een ‘whatnot’ die van haar oma was geweest en die had hem weer van haar oma…..Kortom….dit ding moest behoorlijk oud zijn. De naam ‘what-not’ intrigeerde me. Wat niet….in het Nederlands. Maar wat dan wél? De foto die een jaar of vijf geleden was gemaakt bood uitkomst….Een paar poten met een blad, in het midden een spiegel en aan weerskanten een ondersteund plankje…Tsja….Wat kun je daar allemaal niet mee doen? 20150909_105143

Toen ik het meubeltje ophaalde zag het er toch echt wat minder florissant uit dan op de foto. Het ding lag behoorlijk uitelkaar. De ornamentjes die de schapjes aan de zijkanten ondersteunden waren gebroken en eigenlijk niet meer te redden. Een groot aantal bolletjes die ter versiering waren aangebracht waren niet meer aanwezig. Enkele railing versierinkjes waren afgebroken of ontbraken. De lak was vergaan en het meubeltje was vies.

Kortom een leuk project voor een stagiair! De spiegel die in het midden zit is eigenlijk te zwaar voor de sierlijke, lichte pootjes van het meubel en de diepte is eigenlijk té gering om het geheel stevig te kunnen neerzetten.

We besluiten eerst die spiegel (die nog net wordt vastgehouden door een spijkertje die het achterblad op zijn plaats hoort te houden) er uit te halen en die veilig op te bergen zodat ie niet kan breken. Maar wat is dit nu? Achter de spiegel zitten kranten. Oude, vergeelde kranten die bij aanraking eenvoudig afbrokkelen. Bij nadere inspectie blijken het pagina’s te zijn van de Montreal daily star van 23 december 1895. Hoe gaaf is dát? Op de pagina’s advertenties gericht op de kerstaankopen. Je krijgt een gratis zakmes bij aanschaf van een kostuum……en de autoharpen zijn ook in de aanbieding. Nu vanaf $3,50…..Ik durf de kranten niet geheel te ontvouwen omdat ik bang ben ze teveel te beschadigen. Dit is gaaf en dit moet weer terug op zijn plek wanneer de hij klaar is. De spiegel is met de hand gemaakt zie ik aan de menielaag die met een kwast is opgebracht. Origineel dus….

Deze slideshow vereist JavaScript.

Er wordt een tweetal nieuwe ornamentjes gedraaid.  De ornamentjes onder de schapjes worden overgetekend en uitgezaagd met een figuurzaag uit beukenhout. De balletjes maken we niet zelf. Ik koop een aantal houten kralen die bij benadering dezelfde maatvoering hebben als de originele. Daarna moeten we de blanke nieuwe onderdelen op kleur zien te krijgen. Dat is een hoop geklooi met waterbeits en borma houtkleurstof. We komen in de buurt.

Nadat alle onderdelen weer op hun plaats zijn gezet en ook de gebroken poten weer zijn gerepareerd, wordt het meubel weer in elkaar gezet. Nu volgt het onderdeel dat ik altijd het leukste vind. De afwerklaag! Het liefst zou ik het meubel traditioneel politoeren, maar de oppervlakken zijn zo klein en de hoeveelheid kwetsbare ornamentjes is zo groot dat politoeren geen optie is. We brengen met borma houtkleurstof een beetje politoervernis op kleur en testen daarmee wat de uiteindelijke kleur gaat doen. Beetje meer van dit……beetje minder van dat……De kleur wordt nu perfect. Nog een beetje ethanol er bij om de substantie wat eenvoudiger te laten vloeien en dan een geitenharen politoerkwast pakken waarmee het meubel al ‘aaiend’ wordt bestreken met schellak. Die politoerkwasten vragen een wat speciale behandeling. Het is geen schilderen….maar meer politoeren met een kwast. Daarna laten uitharden en waar nodig wat schuren met korrel 2500 schuurpapier.

Als de schellak hard is, wordt de laag nabehandeld met briwax in de kleur mahonie. De kleur is nu perfect en het oppervlak voelt aan als babybilletjes. 20151204_135451

De spiegel wordt met staalwol 00000 goed schoongemaakt en komt weer terug op zijn plaats. De oude kranten komen er weer in ter bescherming en de achterplaat wordt weer netjes met spijkertjes vastgezet. De ‘what-not’ is ready to rock and roll again.

 

 

 

 

Mijn dochter van 11 vindt de  ‘what-not’  een echt  meidenmeubel. Prachtig om sieraden op neer te leggen of make-up spulletjes, haarborstels en haarklemmen. Misschien moet ik speciaal voor haar toch maar eens iets maken dat geinspireerd is op deze ‘whatnot’

20160113_104947

Advertentie

6 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Uncategorized

Handboek politoeren

En toen werd het oorverdovend stil op dit blog van meubeluniek. Zelfs zo stil dat dit hele jaar nog geen enkele nieuwe blogpost is verschenen.

Voor een deel komt dat omdat ik achter de schermen bezig ben geweest met het schrijven van een heus boek. Dat boek zat al geruime tijd in mijn hoofd……het moest alleen nog even úit mijn hoofd en ín mijn computer. Toen dat klaar was moesten er plaatjes worden gemaakt om bij mijn teksten te kunnen ‘plakken’ ter ondersteuning en voor de sfeer. Tsjonge wat zijn die ‘plaatjes’ mooi geworden!

Fotograaf aan het werk

Fotograaf aan het werk

Bijna allemaal gemaakt door Hans Ploos van Amstel die ik dan weer via de sociale media heb leren kennen. Het werd een geweldig project dat veel tijd kostte maar waar we erg veel plezier aan hebben beleefd.

En nu is het klaar….

Dit is het geworden:

Cover van het boek

Cover van het boek

‘Dit boek onthult alle geheimen van het ambacht van het politoeren. Het op ambachtelijke wijze aanbrengen van een ouderwetse laklaag van schellak, ethanol en soms enkele additieven heeft iets weg van alchemie maar is zeker niet zo ingewikkeld als hersenchirurgie. Het is door iedereen te leren wanneer je begrijpt wat je doet. Dit boek heeft niet de intentie je op te leiden tot volleerd politoerder, maar geeft inzicht en reikt vele tips en tricks aan. Daarna is het nog slechts een kwestie van oefenen en dat zal zeker lukken na het doorlopen van de stappen in dit boek’.

richard‘De Meppeler meubelmaker Richard Vermeulen startte in 2000 meubelmakerij Meubeluniek na een carrière als schoolmeester bij de gemeente Zwolle. Naast het willen creëren heeft hij tevens de drang om kennis over te dragen. Aan klanten, cursisten en stagiairs, maar ook via de social media als Twitter en Facebook. Zijn aanstekelijke, gepassioneerde vertelstijl is terug te vinden in zijn websites www.meubelrestauratieshop.nl en www.narextools.nl alsook in dit “handboek politoeren”. Met rake voorbeelden en een humoristische kijk op de wereld, gecombineerd met zijn persoonlijke ervaringen geeft hij inzicht in het proces van politoeren’.

Het boek is over ruim beschikbaar. Je kunt het hier bestellen.

Je kunt het ook rechtstreeks bij de uitgever bestellen http://www.freemusketeers.nl/boek/8093/handboek-politoeren Het boek kost 15,95

Met glimmende groet,

Richard

2 reacties

Opgeslagen onder how to, meubelrestauratie, Techniek

Donker eiken blank krijgen…

Deze week kreeg ik van twee mensen een mail met min of meer dezelfde strekking.

Beste,

Wij hebben over 20 jaar kopie antieke meubelen gekocht( donker bruin), nu zou ik die graag zelf lichter willlen maken . Hoe kan ik dat het beste doen en met welke producten, zou u mij hier wat raad in kunnen geven.

Mvg

Geachte Heer,

ik zou graag het advies van u willen vragen. Wat heb ik hier voor nodig. Van donker eiken licht eiken maken.

Reden voor een blogpost lijkt me.

In de jaren '70 van de vorige eeuw waren "geloogd" eiken meubelen populair

In de jaren ’70 van de vorige eeuw waren “geloogd” eiken meubelen populair

Ook de donker eiken minisetjes zijn veelvuldig in de kringloopwinkels te koop

Ook de donker eiken minisetjes zijn veelvuldig in de kringloopwinkels te koop

Ik ga er even van uit dat we het hebben over de donker bruine eiken meubels die in de jaren ’70 zo populair waren. Een eenduidig antwoord is niet te geven omdat de bruine kleur op verschillende manieren tot stand kan zijn gebracht.

  1. Gekleurd met waterbeits zoals dat in de jaren ’70 veel gebeurde. Daarna werden de meubels blank afgelakt met de verfspuit. De laklaag kan daarnaast zijn onderhouden met boenwas. Boenwas en laklaag zijn te verwijderen met afbijtmiddel traditional en staalwol. De waterbeits is meestal een beetje in het hout gedrongen, maar kan er vaak toch gewoon worden afgeschuurd. Het kan daarna weer worden afgewerkt met olie, lak, was of wat dan ook.
  2. Geloogd met loog (een basische stof) dat een reactie is aangegaan met het looizuur in het eiken. Daarna afgelakt  of in de was gezet. De lak/waslaag is weer te verwijderen met afbijtmiddel en staalwol. Je kunt proberen het geloogde oppervlak te neutraliseren met een zure stof zoals onze Borma exterior woodcleaner. Kijk maar eens naar het filmpje Daarna kan weer voor een afwerking in lak, was of olie worden gekozen.
  3. Bij een aantal bouwmarkten wordt een lakachtige substantie verkocht die een kleurtje heeft. Meestal op waterbasis en verkocht onder de naam decorbeits, binnenbeits, houtbeits of iets van die strekking.
    In wezen een aangekleurde acryllak

    In wezen een aangekleurde acryllak

    Dit is ook te verwijderen met afbijt traditional  en staalwol. Meestal is het hout zelf niet echt gekleurd. Er ligt alleen een bruine laag òver het hout.

  4. Met een aangekleurde olie van bijvoorbeeld woca is kleur en afwerking in één laag gedaan, net zoals bij een hardwaxafwerking of decorwachs van bijvoorbeeld osmo. De kleur die door deze middelen is opgebracht zit vaak behoorlijk diep in het hout en is lastig te verwijderen. Er moet behoorlijk diep geschuurd worden. Afbijt heeft weinig effect bij de kleurolie. Decorwachs van bijvoorbeeld osmo lost erg slecht op in afbijt.

Afbijtmiddel is in de meeste gevallen goed om mee te beginnen. Let wel: het haalt de laklaag of waslaag er af, maar meestal niet de kleur (tenzij die kleur in “decorbeits” (3) is aangebracht. Als de kleur er niet afgaat en ook niet met schuren is er wellicht geloogd. Probeer te neutraliseren met een zuur.  Werkt ook dat niet, dan zou er een gekleurde (hardwax) olie op kunnen zitten. In dat geval  is het mogelijk beter om de bruine kast volledig over te schilderen. Wanneer  olie volledig droog is kan daar best overheen worden geschilderd, maar soms moet dat een aantal keren worden gedaan. Even doorbijten dus.

Misschien weet je nog meer manieren waarop de donkerbruine meubels tot stand zijn gekomen en hoe je dat er weer af krijgt. Ik zie dat graag terug in het commentaarveld. Help mee de kennis te verspreiden!

Met houtelijke groet,

Richard

17 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek

Hout werkt

Onlangs kreeg ik een mail van iemand met de volgende vraag:

Wij hebben een tafelblad in opslag gehad. Nu blijkt dat de randen zijn gaan splijten.

We willen de tafel verkopen. Kunnen wij het blad zelf repareren?

Hoeveel kost dat bij u?

Samengesteld uit langshout en dwarshout

Samengesteld uit langshout en dwarshout

Het blad op de foto is een eiken blad dat is samengesteld uit hout dat in de lengterichting is gebruikt en in de dwarsrichting is gebruikt en daaromheen zit een samengestelde rand. Zolang  het hout heel erg droog is en wanneer alle delen even droog zijn en er een constructie wordt gebruikt  die  het hout ruimte geeft om te kunnen werken gaat dat goed. Maar zodra er een verandering van (lucht) vochtigheid gaat plaats vinden, dan kunnen dit soort problemen ontstaan. Om het simpel te houden: Hout werkt. Het verliest vocht, maar het kan ook weer vocht opnemen. Droogt hout, dan gaat het krimpen. Wordt het vochtig, dan zet het uit. Dat verschijnsel noemen we werking. Hout werkt in de breedte meer dan in de lengte.

De ketting is zo sterk als de zwakste schakel

De ketting is zo sterk als de zwakste schakel

Het kurkdroge blad (het heeft jaren in de woonkamer gestaan  en zal dus extreem droog zijn geweest) kwam in een opslag te staan die ongetwijfeld een stuk vochtiger was. Het hout is vast gaan zwellen. De binnenste planken zijn in de breedte meer uitgezet dan de kantplanken in de lengte konden uitzetten en daarom hebben de binnenste planken druk gegeven op de kantplanken.  De ketting is zo sterk als de zwakste schakel en dus hebben sommige van de verbindingen die uitzettende kracht niet kunnen tegenhouden en zijn open gaan staan.

Wat is er aan te doen? Wanneer de tafel weer binnen komt te staan, mag je aannemen dat ie weer gaat krimpen. Het zou dus kunnen zijn dat de naden weer dicht trekken. Maar als een verbinding kapot is, zal die niet spontaan weer vast komen te zitten. Om dit goed te herstellen zou het blad na droging (naar mijn mening) uitelkaar moeten worden gehaald, eventueel te veel hout moeten worden weggeschaafd en de verbindingen moeten worden gerepareerd. Dit zal niet kunnen zonder de afwerklaag te beschadigen en er is dan ook grote kans dat er opnieuw gebeitst  en gelakt moet worden. Al met al een flinke klus die behoorlijk tijd vraagt en dus niet goedkoop zal zijn. Voorkom dus liever te grote vochtigheidsschommelingen. Laat hout niet te ver uitdrogen. Hang bakjes water aan de CV of gebruik een luchtbevochtiger.

Heb jij dit soort problemen ook wel eens gehad? Met welke meubelstukken? Van welk hout? Kun je herleiden wat de oorzaak was? Heb je er wat aan gedaan? Wat dan? Of ben je een houtbewerker die dit heel anders zou aanpakken? Vond je deze info waardevol? Ik ben erg benieuwd naar je bevindingen en hoop dat je ze wilt delen in het commentaarveld hieronder.

Houtelijke groet,

Richard

2 reacties

Opgeslagen onder Hout en Bomen, meubelrestauratie, Techniek, Uncategorized

Biedermeier stoel, de stoffering

Vandaag een gastblog van meubelstoffeerder Dirk Jansen van “GeWoonJansen” Hij zal uitleggen hoe de bekleding wordt opgebouwd.

Richard Vermeulen van Meubel Uniek bracht bij GeWoon Jansen een stoel binnen voor her stoffering. Deze stoel moest weer op de authentieke manier worden gestoffeerd dit houdt in dat de stoel moet worden gesingeld en moet worden geveerd.
We zijn begonnen met het slopen van de stoel. De stof er af, de vulling er uit en de oude singels en veren er uit halen. gesloopt

nadat het slopen was gebeurd was het tijd om de stoffeerregels de bekijken en te beoordelen of deze nog goed genoeg waren de stoel bleek al zo vaak opnieuw gestoffeerd te zijn dat deze gerepareerd moesten worden met ouderwetse beenderlijm. (Zie vorige blog)
Toen dat gebeurd  was heeft Richard de stoel weer opgehaald om het houtwerk op te knappen en de messing wieltjes er onder gezet. Na dat Richard klaar was met het houtwerk was het tijd voor het opbouwen.
De eerste stap is altijd het singelen van de zitting en het innaaien van de veren.

56Als dat is gebeurd moeten de veren worden gekoppeld (het op hoogte zetten van de veren en het aan elkaar zetten van de veren zodat je een stabiele zitting krijgt)als dat is gebeurd en het verenlinnen er opzit is de zitting uitgevuld met paardenhaar voor een comfortabele zit( bij de moderne meubels word hier vaak polyether of koud schuim voor gebruikt ). Ter bescherming van de stof en extra comfort is het paardenhaar afgedekt met een laag witte watten en is de stof er op gegaan.(foto7 en 8).

78Zodra de zitting klaar is is het tijd om de rug van de stoel op te bouwen. De eerste stap daarvoor is het gronddoek zodat de rug ook met paardenhaar kan worden uitgevult. Hier gaat ook weer witte watten over voor dat de stof er opgaat. En de armleggers word op dezelfde manier opgebouwd. Als de hele stoel is gestoffeerd word de stoel afgewerkt met een siernagel

12

11

Stoel klaar en opnieuw traditioneel bekleed

2 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie

Biedermeier stoel

De onlangs opgehaalde Biedermeier stoel is weer terug van de meubelstoffeerder. Die heeft hem helemaal gestript. Nu is goed te zien welke schade de stoel heeft opgelopen en dat valt eigenlijk wel mee. Merkwaardigerwijs is er wel enige twijfel omtrent het jaar van herkomst. Volgens de vorige eigenaar is ie van rond 1830 (biedermeierperiode) en zo staat de stoel ook in het boek “Leven met antiek”. De meubelstoffeerder kan aan de gaatjes van de spijkers zien dat de stoel nu voor de derde keer bekleed gaat worden. Dit, samen met het feit dat de verbindingen geen toognagels hebben doet heb geloven dat de stoel uit de jaren ’20 of ’30 van de vorige eeuw stamt. Mijn zwager, kunsthistoricus en werkzaam bij het Rijksmuseum in Amsterdam geeft aan dat de zwanenkoppen typisch biedermeier zijn, maar vind het wel vreemd dat dezelfde elementen niet terugkomen in de rest van de stoel. De kroon met de koppen kán er natuurlijk later op zijn gezet….Voorlopig blijft de stoel nog een raadsel, maar opgeknapt gaat ie zowieso worden.

De  tekortkomingen zijn nu goed te zien.

De tekortkomingen zijn nu goed te zien.

Geen houtworm, maar de spijkergaatjes van voorgaande stoffereningen. De latten worden steeds zwakker door die gaatjes en dus penseel ik al die delen in met beenderlijm. Het hout wordt er weer sterk door en geeft grip bij de volgende stoffeerbeurt. De lijm zuigt diep in het hout.

Geen houtworm, maar de spijkergaatjes van voorgaande stoffereningen. De latten worden steeds zwakker door die gaatjes en dus kwast ik al die delen in met beenderlijm. Het hout wordt er weer sterk door en geeft grip bij de volgende stoffeerbeurt. De lijm zuigt diep in het hout.

De spanning op deze verbinding is te groot geweest.

De spanning op deze verbinding is te groot geweest.

De verbinding wordt gelijmd met beenderlijm. Maar het zal altijd een kwetsbare plek blijven. De constructie is niet de best denkbare.

De verbinding wordt gelijmd met beenderlijm. Maar het zal altijd een kwetsbare plek blijven. De constructie is niet de best denkbare.

Een steunblok waar het zitvlak op rust is losgelaten en eruit gevallen. Ik lijm hem  weer vast met beenderlijm

Een steunblok waar het zitvlak op rust is losgelaten en eruit gevallen. Ik lijm hem weer vast met beenderlijm

Er ontbreekt een stuk van de lat waar de kroon op stond. Ik zaag het slechte deel er schuin af en zet er een nieuw stuk aan.

Er ontbreekt een stuk van de lat waar de kroon op stond. Ik zaag het slechte deel er schuin af en zet er een nieuw stuk aan.

Eem stukje mahonie wordt onder dezelfde hoek gezaagd en verlijmd met dikke Cyano acrylaatlijm van Chestnut.

Eem stukje mahonie wordt onder dezelfde hoek gezaagd en verlijmd met dikke Cyano acrylaatlijm van Chestnut.

De C.A lijm wekt snel. Beetje lijm op de ene kant, accellerator op de andere kant. aandrukken en het zit meteen muur vast. Op plaatsen kleiner dan een vierkante centimeter die niet belast worden vind ik dat acceptabel.

De C.A lijm wekt snel. Beetje lijm op de ene kant, accellerator op de andere kant. aandrukken en het zit meteen muur vast. Op plaatsen kleiner dan een vierkante centimeter die niet belast worden vind ik dat acceptabel.

Na schaven en schuren ziet het er zo uit. Kleurverschil wordt straks wel minder

Na schaven en schuren ziet het er zo uit. Kleurverschil wordt straks wel minder

Op de poten zit restant van voorgaande laklagen. Die wordt er adgehaald met Afbijtmiddel en staalwol

Op de poten zit restant van voorgaande laklagen. Die wordt er afgehaald met Afbijtmiddel en staalwol

Dat is een stuk beter!

Dat is een stuk beter!

Nadat de hele boel is geschuurd woesr de stoel in de blonde schellak sanding sealer van Borma gezet. Het hout gaat meer spreken en na droging kan het prachtig worden glad geschuurd.

Nadat de hele boel is geschuurd wordt de stoel in de blonde schellak sanding sealer van Borma gezet. Het hout gaat meer spreken en na droging kan het prachtig worden glad geschuurd.

Cyano acrylaatlijm of secondenlijm, beenderlijm, schuurpapier, staalwol, sanding sealers, afbijtmiddel en nog veel meer restauratieproducten zijn verkrijgbaar bij www.meubelrestauratieshop.nl

2 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie

STOEL gratis af te halen door meubelhersteller

Het is 20 januari en ik check mijn mail. Een aardige mail vult mijn postvak en de vreugde daaruit voortvloeiend vult mijn gedachten:

mail stoel

Snel klik ik op de link. Wat leuk, ik kom iets tegen dat in strekking hier op neer komt. (Deze advertentie maakte ik na omdat de echte advertentie vóór het schrijven van dit blog al was verwijderd)

collage biedrmeier stoel

Ik vind het een aardige stoel  en, na wat heen en weer gemail maak ik een afspraak om de stoel te komen halen.

Afgelopen woensdagmorgen stond ik om tien over tien voor de deur van de gulle gever en na een kopje koffie en een aardige discussie over ambachten en het verdwijnen daarvan, laden we de stoel in de Meubeluniek bus.  Dhr van Dael wist te vertellen dat de stoel altijd in het ouderlijk huis had gestaan en dat ie een keer door moeders was bekleed met de blauwe stof. Ook komt het boek “Leven met antiek”  ISBN 90 257 0976 1 nog ter sprake waarin een afbeelding staat van de  versiering die  op de rugleuning van de stoel  is aangebracht. Leuk om nog een keer op de kop te tikken.

stoel inladen

stoel inladen2

pagina boek

De pagina van het boek waar de versierde rugleuning op staat. Het boek spreekt van “zwanen” maar ik vind ze meer op “kraanvogels” lijken.

Vandaag heb ik de stoel naar de meubelstoffeerder “gewoon Jansen” gebracht die hem eerst gaat strippen. Daarna haal ik hem weer op en ga in eigen werkplaats  het houtwerk herstellen. Als het houtwerk klaar is gaat ie weer terug naar Jansen en krijgt ie nieuwe veren, singels en een stofje in de stijl van toen. Maar daarover vertelt ie zelf meer als gastblogger in dit blog.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder meubelrestauratie

Lek

Een tijdje ben ik al zeer gebiologeerd en gefascineerd door de schone kunst van het vergulden. Niet dat ik nou zo’n bling-bling mannetje ben, maar het dodenmasker van Toetanchamon (niet verguld, maar massief geloof ik), de fantastische schilderijlijsten uit de 16e en 17e eeuw en de windhaantjes op de kerktorens hebben me van jongs af aan geboeid. Maar eigenlijk ben ik tegen de onzinnige winning van goud omdat daar veel  ellende, uitbuiting  en milieuverontreiniging bij komt kijken. Een enorm dilemma waarbij de weegschaal van de  morele plaatsbepaling per geval door mij wordt gehanteerd. Hoe principieel moet je zijn? Een originele antieke schilderijlijst die indertijd verguld is, kun je toch moeilijk restaureren met een goudverfje? Het bladgoud op een kerktorenhaan, uithangbord of wijzer van een stadsklok gaat wel 40 jaar mee. Als dat niet duurzaam is….

Ik volgde een dag cursus in Italie over polimentvergulden (zie een eerder blog https://meubeluniek.wordpress.com/2012/08/18/het-nuttige-met-het-aangename-verenigen-deel-1/ ) , bestudeerde een van een klant toegespeeld gekregen Duitstalige DVD en volgde onlangs een cursus bij Linova over vergulden met de Kölnische methode.

Polimentvergulden is de klassieke methode met verschillende krijtsoorten, dierlijke lijmen en poliment (een mengsel van diverse bestanddelen dat rood, geel of zwart is en waarop het bladgoud wordt gelegd) Hier gaat mijn interesse het meest naar uit omdat ik me graag verder wil bekwamen in allerlei klassieke restauratiemethoden uit pure kennislust.

De Kölner methode is een methode die werkt met een synthetische lijm die overigens uitstekend werkt, maar wat minder traditioneel is. Ook daarin wil ik graag meer ervaring opdoen.

Deze week trok ik de stoute schoenen aan. De aangeschafte dure gereedschappen en materialen moesten nu toch maar eens worden gebruikt . Ik besloot een lijstje, een lagenplank en een houten ornamentje te gaan vergulden.

Lijstje in de traditionele gessolagen

Lijstje in de traditionele gessolagen

Rood poliment (rode bolus) over de krijtlagen

Rood poliment (rode bolus) over de krijtlagen

De gessolagen (krijt met lijm) werden in een laag of negen aangebracht. De rode poliment kwam daar overheen. Het vergulden kon beginnen.  Het bladgoud is een 8000ste mm dik. 8000 blaadjes op elkaar zijn een mm dik. Een wonder hoe dat zo dun geslagen kan worden. Het zit in boekjes met 25 velletjes tussen een vloeipapiertje. Een goudblaadje blaas je op een verguld kussen met een klein gebalanceerd pufje. Mijn eerste pufje doet het goudblaadje volledig scheuren, verfrommelen en verpulveren, maar na de derde poging lukt het om een blaadje gaaf op het kussen te krijgen en nog redelijk vlak ook.

Derde poging. Een blaadje goud ligt op het kussenvan leer

Derde poging. Een blaadje goud ligt op het kussen van leer

Nu snijden met een goudmes. Dat gaat goed. Het goud wordt opgelegd maar niet erg kreukvrij. Ik maak me er nog niet erg zorgen om, want ook op de cursus DVD komt het goud er niet strak op te liggen. Dat komt vast straks wel goed. Wat me meer zorgen baart zijn de kleine gaatjes die ontstaan doordat de stukjes niet goed over elkaar heen zijn gelegd. Die gaatjes kunnen ook nog worden dichtgemaakt.

Niet erg kreukvrij....

Niet erg kreukvrij….

Naa aanduwen lijkt het toch aardig te zitten. De helft van de lijst kan worden voorzien van goud. Daarna is het op.

Na aanduwen lijkt het toch aardig te zitten. De helft van de lijst kan worden voorzien van goud. Daarna is het op.

Maar er is meer goud nodig dan ik had gepland en dus heb ik niet genoeg. Ik laat het werk voorlopig maar even rusten. Het ziet er nog niet perfect uit en als ik de volgende dag probeer het spul te polijsten, dan gaat dat niet goed. Maar het op een verguldkussen blazen van een blaadje goud heb ik na een keer of twintig toch behoorlijk onder de knie en dat is winst. Nu is het zaak te ontdekken waar “het lek” zit. Ik kan me herinneren dat ik ook zo’n “lek” had bij het politoeren in het begin. Dat lek is gedicht en ik heb er alle vertrouwen in dat ook het “verguldlek” ooit wordt gedicht. Maar als er iemand is die me daarbij wil helpen, houd ik me aanbevolen.

Excuses voor de slechte kwaliteit foto's. Ze zijn gemaakt onder lastige omstandigheden met mijn telefoon.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek

Lijstwerk maken

Als je oude kasten bekijkt zit daar soms prachtig lijstwerk op. Een kooflijst of geprofileerde paneeltjes. Dat was lang voor de uitvinding van de bovenfrees of stationaire freesmachines met vaste freeskoppen waarmee in een handomdraai de meest leuke profielen kunnen worden gemaakt. Kleine profieltjes konden worden gemaakt met een profielschaafje. De timmerman had er soms een kist vol van. Van schaafjes met  allerlei profielen.  Grotere lijsten konden (kunnen) worden opgebouwd uit verschillende geprofileerde latten die op elkaar werden gelijmd. Een andere manier pasten wij afgelopen week toe. We zijn bezig met een kast voor in de winkel die een jaren ’20 uitstraling moet krijgen.  In de winkel staat al een kast waar deze een soort van broertje van moet gaan worden. De bestaande kast heeft een kooflijst die ik ook graag op die nieuw te maken kast wil hebben. Maar die lijst heb ik niet meer en dus gaan we hem namaken. Met handkracht en vakmanschap en veel geduld. Uiteraard heb ik geen hekel aan elektrisch gereedschap, maar sommige bewerkingen kunnen nu eenmaal het best met de hand worden gedaan.

Met een profielaftaster wordt het profiel overgenomen van een stukje bestaande lijst.

Een strookje schilderstape wordt op een schraapstaal geplakt en hierop wordt de contour van het profiel overgenomen.

Nu wordt met ronde, driehoekige en platte vijlen het profiel exact in het schraapstaal gevijld.

Telkens blijven controleren. Dit ziet er aardig goed uit! Enige tolerantie moet worden geaccepteerd. Het blijft handwerk!

De nieuw gemaakte profielschraper wordt in een van beukenhout gemaakte houder geplaatst. Het ijzer is later iets lager gezet om de volledige ronding te kunnen maken.  De twee nokken aan de zijkant zorgen straks voor de geleiding langs de lat.

Met de cirkelzaag wordt een lat (in dit geval sloophout) op maat gezaagd en gevlakt. Daarna  op de juiste plaatsen en op de juiste diepte groeven gezaagd. Zeg maar: het grove voorwerk!

Dan volgen vele uren van schrapen. Het beste werkt het om het schraapblok van je af te duwen. Neem pauzes tussendoor om de kramp uit je handen te laten wegvloeien en de spieren tot rust te laten komen.

Na vele uren van hard werken, zweet, kramp en blaren komt er een moment dat het profiel er zo uit ziet. De bewerkte lat is klaar om met de vandiktebank op dikte te worden geschaafd. Hij is nu nog 27 mm en de uiteindelijke dikte moet 20 mm worden.

Dit is de achterkant van het profiel. Duidelijk zijn de spijkergaten te zien. Maar ook sloophout is hout en kan prima worden hergebruikt.

Als de lat op dikte is worden de zijkanten met de cirkelzaag op 45 graden gezaagd.

Even vergelijken. Rechts is het originele stuk lijst. Links is het door ons bijgemaakte profiel.

De kooflijst kan nu op de kast worden bevestigd en dat doen we dan ook….

De kast in aanbouw, maar nu van een afstandje. Zo’n lijst geeft een heel ander aanzicht.

Wanneer je zelf ook eens wil proberen een profiel bij te maken op deze manier, dan zijn hier schraapstalen en de bijbehorende aanzetstalen te koop.

4 reacties

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek

Krimp in hout

Dat hout werkt, weten we allemaal wel. Maar hoe dan? En vooral waarom? Daar wil ik verder op in gaan.

Hout was eerst een boom waardoor sappen stromen. Een sapstroom naar boven en een sapstroom naar beneden Wanneer de boom wordt gekapt zit er nog een grote hoeveelheid vocht in de stam. Toch wordt de natte stam verzaagd tot planken en balken en op stapels gelegd. Opgelat noemen we dat.

Opgelat hout

Het hout begint te drogen en daardoor te krimpen. Het hout neemt af in volume. Probleem is dat het hout niet langs alle kanten evenveel krimpt. In de lengte (axiaal) krimpt het minder dan in de breedte (radiaal). Daardoor kan vreemde vervorming optreden zoals bij deze beuken plank.

hout_werken_van_hout_draadverloop

Een kromgetrokken beuken plank

Er is betrekkelijk goed te “voorspellen” hoe een stuk hout gaat vervormen.

Kijk maar eens naar  het volgende plaatje.

Hoe het hout zich gedraagt is afhankelijk van hoe het uit de stam is gehaald.

Bij het weer vochtig worden van hout gebeurt het proces min of meer in tegenovergestelde volgorde. Het hout zet uit.

Maar let op: welke kant het hout op werkt is ook afhankelijk van de vorm en aantal van de vergroeiingen als takaanzetten (kwasten), wortelhoutvorming, bloemvorming etc.

Een meubelmaker kan, wanneer bovenstaande in acht wordt genomen, het best zorgen dat ie hout gebruikt met een vochtigheidsgehalte dat geschikt is voor het “klimaat” waarin het later komt te staan. 10 tot 12 % vocht is/was acceptabel voor in huizen met CV. Het hout wordt kunstmatig in droogkamers gedroogd nadat het eerst enkele jaren natuurlijk (aan de wind) is gedroogd. Ook moet de meubelmaker zorgen dat de werking van het hout ook nog door kan gaan in het meubel. Met andere woorden: Hij moet zorgen dat verbindingen enigszins de werking kunnen opvangen en niet alles aan elkaar schroeven, spijkeren of lijmen.

Maar toch ontstaan nog steeds problemen in (te) droge huizen. Vloerverwarming en CV zijn daar debet aan. Bakjes water aan de radiatoren of een luchtbevochtiger kunnen een hoop ellende voorkomen.

Vroeger (tot zo’n beetje de jaren ’50 van de vorige eeuw) werd hout nog niet kunstmatig gedroogd maar alleen natuurlijk. De huizen waren toen een stuk vochtiger dan nu.

Aan de kast in het onderstaande filmpje is te zien dat panelen in deuren zo gekrompen zijn door te grote droogte,  dat ze buiten de omlijsting zijn komen te staan. Dan zit er nog maar één ding op: Een lat er aan lijmen zodat ie weer past.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek, Uncategorized