Krimp in hout

Dat hout werkt, weten we allemaal wel. Maar hoe dan? En vooral waarom? Daar wil ik verder op in gaan.

Hout was eerst een boom waardoor sappen stromen. Een sapstroom naar boven en een sapstroom naar beneden Wanneer de boom wordt gekapt zit er nog een grote hoeveelheid vocht in de stam. Toch wordt de natte stam verzaagd tot planken en balken en op stapels gelegd. Opgelat noemen we dat.

Opgelat hout

Het hout begint te drogen en daardoor te krimpen. Het hout neemt af in volume. Probleem is dat het hout niet langs alle kanten evenveel krimpt. In de lengte (axiaal) krimpt het minder dan in de breedte (radiaal). Daardoor kan vreemde vervorming optreden zoals bij deze beuken plank.

hout_werken_van_hout_draadverloop

Een kromgetrokken beuken plank

Er is betrekkelijk goed te “voorspellen” hoe een stuk hout gaat vervormen.

Kijk maar eens naar  het volgende plaatje.

Hoe het hout zich gedraagt is afhankelijk van hoe het uit de stam is gehaald.

Bij het weer vochtig worden van hout gebeurt het proces min of meer in tegenovergestelde volgorde. Het hout zet uit.

Maar let op: welke kant het hout op werkt is ook afhankelijk van de vorm en aantal van de vergroeiingen als takaanzetten (kwasten), wortelhoutvorming, bloemvorming etc.

Een meubelmaker kan, wanneer bovenstaande in acht wordt genomen, het best zorgen dat ie hout gebruikt met een vochtigheidsgehalte dat geschikt is voor het “klimaat” waarin het later komt te staan. 10 tot 12 % vocht is/was acceptabel voor in huizen met CV. Het hout wordt kunstmatig in droogkamers gedroogd nadat het eerst enkele jaren natuurlijk (aan de wind) is gedroogd. Ook moet de meubelmaker zorgen dat de werking van het hout ook nog door kan gaan in het meubel. Met andere woorden: Hij moet zorgen dat verbindingen enigszins de werking kunnen opvangen en niet alles aan elkaar schroeven, spijkeren of lijmen.

Maar toch ontstaan nog steeds problemen in (te) droge huizen. Vloerverwarming en CV zijn daar debet aan. Bakjes water aan de radiatoren of een luchtbevochtiger kunnen een hoop ellende voorkomen.

Vroeger (tot zo’n beetje de jaren ’50 van de vorige eeuw) werd hout nog niet kunstmatig gedroogd maar alleen natuurlijk. De huizen waren toen een stuk vochtiger dan nu.

Aan de kast in het onderstaande filmpje is te zien dat panelen in deuren zo gekrompen zijn door te grote droogte,  dat ze buiten de omlijsting zijn komen te staan. Dan zit er nog maar één ding op: Een lat er aan lijmen zodat ie weer past.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder meubelrestauratie, Techniek, Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s